Nauka

Czy "wyłączenie" atlantyckich prądów zagraża naszemu przetrwaniu?

2024-10-31

Autor: Katarzyna

Naukowcy biją na alarm! W niedawno wydanym liście do Nordyckiej Rady Ministrów, grupa 44 badaczy, w tym renomowani specjaliści, tacy jak profesor Michael Mann z USA i profesor Stefan Rahmstorf z Niemiec, zwraca uwagę na groźbę "wyłączenia" atlantyckiej cyrkulacji oceanicznej. W obliczu zagrożeń związanych z globalnym ociepleniem, które może drastycznie zmienić układ prądów na północnym Atlantyku, jest to pierwszy taki apel bezpośrednio do rządów.

Czym jest AMOC?

Prąd atlantycki, znany jako Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), odgrywa kluczową rolę w globalnym systemie klimatycznym. Tworzy go różnica temperatury, zasolenia i gęstości wód oceanicznych. Ciepła woda z okolic równika płynie ku biegunom, a następnie schładza się, co powoduje opadanie na dno i powrót do równika. Ten mechanizm jest niezbędny dla stabilności klimatu. Ale czy wiemy, co się stanie, jeśli dojdzie do jego zablokowania?

Autorzy listu alarmują, że wzrost poziomu wód słodkich, wynikający ze topnienia lodowców, zwłaszcza na Grenlandii, i zwiększonych opadów deszczu, może poważnie zagrozić tym prądom. Badania wykazały, że ryzyko "wyłączenia" AMOC zostało do tej pory niedoszacowane. Jeśli do tego dojdzie, może to spowodować katastrofalne skutki dla klimatu, a w szczególności dla krajów nordyckich.

Globalne reperkusje

Zmiany w AMOC mogłyby doprowadzić do ekstremalnych zjawisk pogodowych, a także dużego ochłodzenia w krajach nordyckich, podczas gdy inne regiony, takie jak południowy Atlantyk, doświadczyłyby ocieplenia. Taki rozwój sytuacji mógłby zagrażać rolnictwu w północno-zachodniej Europie oraz w wielu innych częściach świata.

Zagrożenia dla ekosystemów

Dla mórz i oceanów oznaczałoby to także groźniejsze skutki, takie jak spadek zdolności oceanów do pochłaniania dwutlenku węgla, co tylko przyspieszyłoby wzrost jego stężenia w atmosferze. Ekosystemy morskie oraz rybołówstwo mogłyby zostać zniszczone, co dodatkowo pogłębi kryzys klimatyczny.

Co można zrobić?

Autorzy apelują do rządów nordyckich o podjęcie szybkich działań, aby zminimalizować te nadciągające zagrożenia. Kluczowe może być wykorzystanie silnej międzynarodowej pozycji tych krajów do wprowadzenia ambitych działań na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych. W obliczu niebezpieczeństw, jakie niesie za sobą zmiana klimatu, zawiadamiają oni, że dostosowanie się do tej katastrofy może okazać się niemożliwe.

Zaintrygowani? Świat stoi na krawędzi gigantycznej zmiany – co zrobisz, aby uchronić naszą planetę przed katastrofą?