Analogi GLP-1 rewolucjonizują leczenie cukrzycy typu 2 i otyłości, jednak w Polsce ich refundacja pozostaje problematyczna. Osoby z nadwagą, które nie są również diabetykami, a ich wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi powyżej 30, a także mają wysokie ryzyko sercowo-naczyniowe, nie mogą liczyć na dofinansowanie tych leków. Z danych wynika, że aż 60% dorosłych Polaków zmaga się z nadwagą lub otyłością, co jest ogromnym wyzwaniem zdrowotnym w kraju.

Otyłość jako problem społeczny

24 października obchodzimy Światowy Dzień Walki z Otyłością. Z danych ONZ wynika, że liczba osób z nadwagą i otyłością na świecie przewyższa 1 miliard, a prognozy wskazują, że do 2035 roku może być to aż 4 miliardy ludzi. W Polsce już 9 milionów dorosłych boryka się z otyłością. W ciągu najbliższych lat ten problem może dotknąć nawet 35% mężczyzn i 25% kobiet.

Leczenie otyłości to nie tylko zmiana stylu życia; pacjenci wymagają kompleksowej opieki specjalistycznej, w tym farmakoterapii. Niestety, leki takie jak Trulicity, które są jednymi z analogów GLP-1, nie są refundowane dla osób, które nie cierpią na cukrzycę. Ministerstwo Zdrowia ogłosiło, że termin refundacji Trulicity upłynął 30 września 2024 roku. Choć Ministerstwo Health przypomniało, że inne leki w tej grupie, takie jak Ozempic i Suliqua, pozostają dostępne w ramach refundacji, ich stosowanie jest ograniczone przez brak wskazania do refundacji w przypadku samej otyłości.

Ekstremalne koszty leczenia

Koszty leczenia otyłości w Polsce w 2023 roku sięgnęły 3,8 miliarda złotych. Do powikłań związanych z otyłością zaliczają się choroby jak cukrzyca typu 2, zawał serca, udar mózgu, nadciśnienie tętnicze, a nawet zaburzenia psychiczne. Eksperci zwracają uwagę na to, że otyłość może prowadzić do aż 200 różnych powikłań zdrowotnych. W kontekście europejskim, według WHO, każdego roku otyłość zabija 1,2 miliona osób w regionie.

Potworne skutki otyłości

Z danych wynika, że otyłość ma również związek z ryzykiem nowotworów. Badania opublikowane w "Nature Communications" sugerują, że nieprawidłowa waga ciała w wieku 18-40 lat zwiększa ryzyko wystąpienia nawet 18 rodzajów nowotworów, w tym nowotworu żołądka, wątroby, nerki oraz trzustki. Wzrost masy ciała wiąże się z większym ryzykiem zachorowania na raka piersi, jajników czy prostaty.

Jak zauważa ekspertka żywieniowa, Agnieszka Piskała-Topczewska, nasza dieta oraz otyłość mają bezpośredni wpływ na rozpowszechnienie nowotworów w społeczeństwie. Badania Trinity College w Dublinie wykazały też związki między komórkami tłuszczowymi a obniżoną aktywnością naturalnych komórek zabójczych, co zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwory.

Wzrost BMI o 5 kg u osób z nadwagą lub otyłością może przyczynić się do 40% wyższego ryzyka zgonu, a w zależności od stopnia otyłości, choroba ta może skrócić życie o nawet 10 lat. Lekarze wzywają do pilnych działań oraz wsparcia w zakresie refundacji leków, aby ratować życie setkom tysięcy Polaków.