Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej podjął zdecydowane kroki w kierunku ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej, apelując do polskiego rządu o przeznaczenie co najmniej 1 miliona hrywien (około 95 tys. zł) na dodatkowy program prac poszukiwawczych. Anton Drobowycz, szef instytutu, zadeklarował swoje wsparcie w przypadku zgłoszeń od obywateli Polski, oferując pomoc w poszukiwaniach i ekshumacji.

Warto podkreślić, że relacje między Polską a Ukrainą są skomplikowane i obciążone historią rzezi wołyńskiej, która miała miejsce w latach 1943-1944 i była jednym z najbardziej tragicznych epizodów w historii obu narodów. Drobowycz zaznaczył, że kluczowe jest podjęcie konstruktywnych działań w obszarze ekshumacji oraz odnawiania miejsc pochówku, aby uniknąć dalszych napięć.

Planowana jest inicjatywa poszukiwania i ekshumacji polskich szczątków, która ma rozpocząć się w 2025 roku. W projekcie Drobowycz proponuje przyjęcie "mapy drogowej" w celu wypracowania trwałych rozwiązań. Mapa ta miałaby obejmować: - Odnowienie zdewastowanych miejsc pochówku Ukraińców w Polsce. - Udzielenie Polakom niezbędnych pozwoleń na prowadzenie prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych, co stanowi obecnie wyzwanie, z uwagi na 10-12 złożonych wniosków. - Wspólne utworzenie działek na budowę cmentarzy oraz miejsc pamięci. - Uruchomienie instytucjonalnych mechanizmów do rozwiązania skomplikowanych kwestii związanych z niemiłymi miejscami pamięci.

Z kolei polski Minister Spraw Zagranicznych, Radosław Sikorski, podkreśla, że ekshumacje ofiar zbrodni wołyńskiej to kwestia o narodowym konsensusie, co oznacza, że Polacy są zgodni co do konieczności rozwiązania tego problemu. Warto dodać, że sytuacja ta może mieć wpływ na polskie poparcie dla Ukrainy w kontekście jej dążeń do uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej.

W międzynarodowym kontekście ta współpraca w sprawie ekshumacji pokazuje, jak ważne jest pojednanie i wspólne działania obu krajów, które przez dziesięciolecia zmagały się z trudną historią. Wiele osób ma nadzieję, że te działania doprowadzą do zacieśnienia relacji polsko-ukraińskich oraz ułatwienia technicznych warunków dla przyszłych współprac w obszarze badań historycznych, co może okazać się kluczowe w budowaniu zaufania i współpracy na różnych płaszczyznach. Pozwoli to też na zmaterializowanie potrzeby szacunku dla przeszłości, co w kontekście współczesnych wyzwań politycznych może być nieocenione.