Zaskakujący wzrost liczby fikcyjnych faktur w Polsce budzi wątpliwości wśród ekspertów. Wielu z nich zauważa, że do niedawna istniało przekonanie o coraz większej skuteczności wykrywania oszustw VAT. Taki stan rzeczy powinien zniechęcać potencjalnych oszustów. Jerzy Martini, doradca podatkowy z Kancelarii MartiniTAX, zwraca uwagę, że zmiany w rządzie oraz zawieszenie Krajowego Systemu e-Faktur mogą być powodem wzrostu liczby zakwestionowanych faktur.

Ekspert podkreśla, że nowa władza mogła zmienić priorytety w zakresie wykrywania i zwalczania oszustw podatkowych. Marek Niczyporuk, radca prawny z kancelarii Ars Aequi, zauważa, że celem działań organów podatkowych może być poprawa statystyk, a nie rzeczywiste uszczelnienie systemu. Według niego, działania wymierzone w przypadkowych podatników, zamiast w rzeczywistych sprawców, mogą prowadzić do nieproporcjonalności w wymierzaniu kar.

Bartosz Czerwiński, partner w EY Polska, zauważa, że organy podatkowe zwiększają swoją aktywność w ściganiu oszustw VAT, co może być związane z rosnącymi lukami w tym obszarze. Choć dane wskazują na wyższy wzrost liczby fikcyjnych faktur, niektóre wartości nie wzrosły proporcjonalnie. W pierwszym półroczu 2023 roku wartość wykrytych fikcyjnych faktur wyniosła 4,25 miliarda złotych, co oznacza wzrost o 23,5% w porównaniu do tego samego okresu w roku wcześniejszym.

Niezależnie od tego, NIK podkreśla, że wykrywanie nieprawidłowości nie ma znaczącego wpływu na budżet państwa. Statystyki związane z egzekwowaniem zaległości podatkowych ukazują poważne niedociągnięcia. "Organizowanie karuzeli podatkowych wciąż wiąże się z niskim ryzykiem", zauważa ekspert z Ars Aequi.

Ponadto, w obliczu trudnej sytuacji gospodarczej, przedsiębiorcy mogą być bardziej skłonni do podejmowania działań o wątpliwej legalności. Jerzy Martini ostrzega, że jeśli nie poprawi się sytuacja gospodarcza, mogą wzrosnąć skale oszustw podatkowych.

Eksperci przewidują, że liczba wykrytych nieprawidłowości będzie rosła, ale niekoniecznie przełoży się to na realne zyski dla budżetu. Marek Niczyporuk sugeruje, że skuteczniejsze egzekwowanie zobowiązań podatkowych mogłoby bardziej wpłynąć na stabilność finansową kraju. Wnioski ekspertów są jednoznaczne: poprawa efektywności egzekucji oraz rzeczywiste ściganie oszustów podatkowych to klucze do zmniejszenia liczby nieprawidłowości.

Z tego powodu, Bartosz Czerwiński zwraca uwagę na potrzebę kompleksowego zweryfikowania kontrahentów przez podatników, co może pomóc identyfikować i eliminować ryzyka związane z oszustwami VAT. Wprowadzenie skutecznych procedur wewnętrznych oraz ich regularny audyt to niezbędne kroki w obliczu ewoluującego ryzyka oszustw podatkowych w Polsce.