Analiza przeprowadzona na podstawie danych z UK Biobank, obejmująca niemal pół miliona uczestników, ujawnia, że to czynniki środowiskowe są odpowiedzialne za 17% ryzyka śmierci. Wpływ genetyki, wbrew wcześniejszym przypuszczeniom, jest znacznie mniejszy - wynosi mniej niż 2%. Jakie to ma skutki dla naszego zdrowia i długości życia?

Kluczowe odkrycia badań

Wyjątkowe badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Nature Medicine zidentyfikowały 25 kluczowych czynników środowiskowych, które mają istotny wpływ na starzenie się i śmiertelność. Wśród nich najważniejsze to:

- **Palenie tytoniu** - bezpośrednio powiązane z 21 różnymi chorobami, w tym chorobami płuc, rakiem płuc, udarem mózgu oraz cukrzycą typu 2.

- **Status społeczno-ekonomiczny** - czynniki takie jak dochody, posiadanie własnego mieszkania oraz status zatrudnienia wpływają na występowanie 19 różnych chorób, w tym depresji, chorób układu krążenia oraz cukrzycy.

- **Aktywność fizyczna** - niski poziom aktywności zwiększa ryzyko nadciśnienia tętniczego i innych chorób sercowo-naczyniowych.

- **Warunki życia** - dostęp do opieki zdrowotnej, czystość środowiska oraz warunki mieszkaniowe mają ogromny wpływ na zdrowie.

Co ważne, aż 23 czynniki można modyfikować poprzez odpowiednie działania zdrowotne i polityki publiczne. Badania ujawniły również, że ekspozycja na negatywne czynniki środowiskowe we wczesnym dzieciństwie, takie jak palenie tytoniu przez matkę w czasie ciąży, może mieć długofalowe skutki zdrowotne sięgające nawet 80 lat.

Czynniki ryzyka chorób

**Czy niepokojące? Oto, co powinieneś wiedzieć!**

Niektóre choroby są silniej związane ze środowiskiem, inne z predyspozycjami genetycznymi. Na przykład:

- **Choroby płuc, serca i wątroby** - w dużym stopniu determinowane przez czynniki środowiskowe.

- **Demencja i rak piersi** - mają silniejsze związki z genetyką.

Zegar starzenia

**Zegar starzenia**

Jednym z kluczowych narzędzi zastosowanych w badaniu był tzw. zegar starzenia, który opiera się na analizie poziomów białek we krwi. Naukowcy używali go do oceny tempa starzenia organizmu oraz identyfikacji czynników przyspieszających ten proces. Metoda ta była stosowana nie tylko w badaniach w Wielkiej Brytanii, ale także w analizach populacyjnych w Chinach i Finlandii.

Apel do działania

**Eksperci nawołują do działania**