W sytuacjach kryzysowych kluczowa jest obecność oraz decyzja o działaniu. Nie zawsze trzeba wiedzieć, jak pomóc – wystarczy być obok. Nasza obecność i spokojny głos mogą być wystarczające, by skutecznie rozpocząć proces uspokojenia i przywrócenia poczucia bezpieczeństwa osobie w kryzysie.

Filozof Thomas Hobbes pisał o egoistycznej naturze człowieka, jednak w momentach kryzysowych potrafimy dostrzegać solidarność i chęć pomocy. Warto wiedzieć, że empatia i chęć działania są wpisane w naszą naturę. Nasz mózg jest zaprogramowany do interakcji, co potwierdzają badania dotyczące neuronów lustrzanych. Obserwując emocje innych, automatycznie je odczuwamy, co pozwala skutecznie reagować wobec osób w trudnych sytuacjach.

Często boimy się jednak pomagać, obawiając się niewystarczających kompetencji. To zrozumiałe, ponieważ w sytuacjach kryzysowych nasz układ limbiczny uruchamia reakcję walki lub ucieczki, w której dominują emocje, a racjonalne myślenie zostaje osłabione. Warto jednak pamiętać, że umiejętności te wracają, gdy poczujemy się bezpiecznie.

Techniki pierwszej pomocy psychologicznej są kluczowe w tego typu sytuacjach. Oto kilka z nich:

1. Aktywne słuchanie

– to więcej niż tylko słyszenie słów; chodzi o dostrzeganie mowy ciała, tonu głosu i kontekstu.

2. Utrzymywanie spokoju

– osoba udzielająca wsparcia powinna zachować neutralność emocjonalną, aby stabilizować stan osoby w kryzysie.

3. Otwarte pytania

– pytania jak „Jak się czujesz?” mogą otworzyć rozmowę i pomóc w wyrażeniu potrzeb.

4. Granice i wybór

– zapewnienie osobie w kryzysie wyboru, jak chce, by jej się pomogło, daje jej poczucie sprawstwa i kontroli.

5. Poczucie bezpieczeństwa

– fizyczne i psychiczne bezpieczeństwo są podstawowe, aby móc skutecznie pomagać.

6. Przekazywanie informacji

– pomoc w nawiązaniu kontaktu z odpowiednimi specjalistami może być kluczowa; warto zapisać dane do kontaktu.

Osoby w kryzysie mogą często wymagać również zaspokojenia podstawowych potrzeb fizycznych, takich jak woda lub jedzenie, co pozwala im lepiej się skupić na swoich emocjach.

Jedną z najprostszych i najskuteczniejszych technik, które można zastosować, jest grounding – technika uziemienia. Przykładowo, proszenie osoby, aby zwróciła swoją uwagę na otoczenie, może znacząco pomóc w redukcji panicznego uczucia dezorientacji. Zastosowanie prostych pytań, takich jak „Co widzisz w tym pomieszczeniu?” albo „Jakiego koloru są ściany?”, może przywrócić świadomość i pomóc w powrocie do rzeczywistości.

Podsumowując, pomoc psychologiczna w sytuacjach kryzysowych jest nie tylko aktem współczucia, ale również społeczną odpowiedzialnością. Wspierając innych, tworzymy solidarną sieć, która służy jako bufor przeciwko kryzysom emocjonalnym. Pamiętajmy, że każda drobna pomoc może być kluczowa i że nie musimy być profesjonalistami, aby mieć realny wpływ na kogoś w potrzebie. Każdy z nas może być jak pies bernardyn, gotowy do pomocy.