Katastrofa ekologiczna na Odrze w 2022 roku zainicjowała plany tworzenia nowoczesnego systemu monitoringu rzek i jezior w Polsce. Ówczesna minister klimatu, Anna Moskwa, ogłosiła ambitny projekt, który miałby uczynić Polskę liderem w monitoringu wodnym. Fundusze miały pochodzić z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW), a plan zakładał budowę 825 stacji pomiarowych – 305 na rzekach, 20 na jeziorach oraz 500 mobilnych jednostek. Projekt miał być realizowany przez pięć lat, a w 2023 roku zadanie powierzono Instytutowi Rybactwa Śródlądowego (IRŚ).

Nowe informacje o potencjalnych nieprawidłowościach

Podczas konferencji prasowej minister klimatu Urszula Zielińska oraz prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak poinformowały o złożeniu zawiadomienia do prokuratury. Dotyczy ono monitoringu wód powierzchniowych na Odrze, który nie został ukończony mimo przeznaczenia na niego 250 mln zł. Zielińska ujawniła, że umowę na realizację systemu podpisano z podmiotem bez doświadczenia w tej dziedzinie. "Do grudnia 2023 roku nie funkcjonowała żadna stacja pomiarowa, nie wdrożono technik satelitarnych, systemów wczesnego reagowania ani alertów środowiskowych" – podkreśliła Zielińska.

Powrót złotej algi – problem wciąż aktualny

Ostatnie badania przeprowadzone w Centralnym Laboratorium Badawczym Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska wykazały obecność 100 milionów komórek złotej algi na litr wody w Dzierżnie Dużym. Inspektor Ochrony Środowiska w Katowicach, Agata Bucko-Serafin, stwierdziła, że to wysokie stężenie, chociaż niższe niż w katastrofalnym lecie 2022. Wtedy to stężenie w Kanale Gliwickim było trzykrotnie wyższe. Trwają badania, by potwierdzić obecność toksyn z algi w wodzie.

Kopalnie i zanieczyszczenia

Wiceminister Zielińska zaznaczyła, że obecnie współpracują z kopalniami, które nie mogą zaprzestać zrzutu zasolonej wody do Odry bez ryzyka zalania kopalń. Do września 2023 r. zostanie sporządzony szczegółowy plan inwestycyjny dla budowy instalacji odsalających. Koszty dla jednej z największych spółek wydobywczych mogą wynosić od 1,2 do 1,5 miliarda złotych.

Wnioski

Sytuacja na Odrze pokazuje, jak ważne jest skuteczne monitorowanie i zarządzanie zasobami wodnymi. Katastrofa ekologiczna to przestroga i wskazanie kierunku, w którym rozwój technologii ochrony środowiska powinien być priorytetem.

Czy Polska stanie się liderem w nowoczesnym monitoringu wód? Czas pokaże. Jednak nieprawidłowości i opóźnienia wskazują na pilną potrzebę reform.

Masz news, zdjęcie lub filmik? Prześlij nam przez dziejesie.wp.pl!

Oceń jakość naszego artykułu: Twoja opinia pozwala nam na tworzenie lepszych treści.