IDEAS NCBR w centrum kontrowersji. Czy reformy doprowadzą do kryzysu w polskiej nauce?
2024-09-30
Autor: Piotr
Obrona idei spółki zajmującej się sztuczną inteligencją wywołała szereg kontrowersji w resorcie nauki. To nie tylko wsparcie dla odwołanego prezesa, prof. Piotra Sankowskiego, ale też ocena całego systemu wsparcia nauki w Polsce.
IDEAS NCBR, przez długi czas uchodząca za niszową instytucję, zyskała popularność dzięki dotacjom badawczym i międzynarodowym współpracom. Pojawia się jednak pytanie – dlaczego tym razem zarówno naukowcy, influencerzy, a nawet politycy z koalicji rządzącej tak mocno wsparli Sankowskiego?
Główna kontrowersja dotyczyła przeprowadzonego konkursu na nowego dyrektora, w ramach którego wymieniono część rady nadzorczej dzień przed ogłoszeniem naboru, co rodzi wątpliwości co do przejrzystości procesu. Warto także zwrócić uwagę, że niektórzy członkowie Koalicji Obywatelskiej zareagowali, ponieważ latami obserwowali, jak po wyborach dochodziło do nieprawidłowości i nieuzasadnionych zwolnień w instytucjach.
W obronie IDEAS NCBR stanął również prof. Marek Cygan, uznawany za eksperta w dziedzinie sztucznej inteligencji, który zwrócił uwagę na nieprawidłowości w naborze i na brak zrozumienia dla znaczenia innowacyjnych instytucji.
Nowy prezes, dr hab. Grzegorz Borowik, choć ma doświadczenie akademickie, nie osiągnął jeszcze tak dużych sukcesów, jak jego poprzednik, który zyskał uznanie w międzynarodowych kręgach naukowych, będąc w gronie 2% najlepszych naukowców na świecie.
Krytyczne uwagi miały miejsce także pod adresem wiceministra Macieja Gduli, który swoimi wypowiedziami wykazał brak zrozumienia dla specyfiki działalności IDEAS NCBR. Gdula twierdził, że instytucja powinna przynosić zyski, co w przypadku takich ośrodków naukowych wydaje się kuriozalne.
Czasy obecne pokazują, że IDEAS NCBR to nie tylko instytucja badawcza, ale symbol aspiracji Polaków do osiągania sukcesów w dziedzinach nowoczesnych technologii, w tym sztucznej inteligencji. Spółka odgrywa kluczową rolę w kształtowaniu ekosystemu innowacji i pokazuje, że Polska może odnosić międzynarodowe sukcesy w tej dziedzinie.
W obliczu narastających napięć politycznych i społecznych wokół idei takich jak Centralny Port Komunikacyjny (CPK) oraz budowy nowoczesnych elektrowni atomowych, przypadek IDEAS NCBR wskazuje na potrzebę reform, które będą sprzyjały stabilizacji i rozwojowi polskiej nauki.
Warto jednak zauważyć, że w sytuacji, gdy partie polityczne nie odpowiadają na zmieniające się potrzeby społeczeństwa, mogą szybko stracić poparcie. Rola polityków w reformowaniu takich instytucji jak IDEAS NCBR, powinna być przemyślana, a procesy decyzyjne przejrzyste.
Czy premier Krzysztof Gawkowski zdoła odnaleźć rozwiązanie tej napiętej sytuacji? Pozostaje nam tylko obserwować, co przyniosą najbliższe dni.