Inflacja w Polsce osiągnęła średnio 4,9% we wrześniu 2023 roku, według prognoz ekonomistów opublikowanych w "Rzeczpospolitej" i na "Parkiecie". W porównaniu do sierpnia, kiedy inflacja wyniosła 4,3%, widoczny jest wyraźny wzrost cen, a wrzesień wyznaczył nowe maksimum inflacyjne w tym roku. Ostatni raz tak wysoka inflacja miała miejsce w grudniu 2022 roku i wynosiła wtedy 6,2%. Dokładne dane zostaną opublikowane 30 września.

Co tak naprawdę wpływa na inflację?

Ekonomiści wskazują na kilka kluczowych czynników, które przyczyniły się do wzrostu inflacji. Przede wszystkim zauważają efekty bazy, które wynikają z ubiegłorocznych obniżek cen w kategoriach takich jak "kultura i rozrywka" oraz "zdrowie". Szczególnie spadek cen w tych obszarach w zeszłym roku nie był zrównoważony w bieżącym, co teraz odczuwa się w wzroście wskaźnika inflacji.

Marcin Luziński, ekonomista Santander Banku, szacuje, że wyższe ceny żywności oraz zakończenie sezonowych wyprzedaży przyczyniają się do rosnących kosztów. Ceny odzieży wzrosły po wakacyjnych promocjach, a także wzrosły opłaty w przedszkolach, które zostały dostosowane do zeszłorocznej stawki inflacji.

Niepewność dotycząca cen paliw dalej komplikuje sytuację, ponieważ chociaż spadły one we wrześniu w porównaniu do sierpnia, to rok temu również notowano ich ujemną dynamikę, co sprawia, że ich wpływ na inflację jest niejasny.

Długoterminowe prognozy są niepewne

Według prognoz ekonomistów inflacja nie spadnie szybko do celu NBP, czyli 2,5%. Luziński przewiduje, że najwyższy poziom inflacji zostanie osiągnięty w marcu 2025 roku, kiedy może wynieść nieco poniżej 6%. W drugiej połowie 2025 roku inflacja ma spaść do 3-4%. Ceny energii oraz polityka administracyjna będą kluczowymi czynnikami wpływającymi na te prognozy.

W nadchodzących miesiącach Rada Polityki Pieniężnej ma spotkać się 1 października, a decyzja dotycząca stóp procentowych zostanie ogłoszona dzień później. Nikt z ekonomistów nie spodziewa się zmiany obecnej stopy NBP na poziomie 5,75%. Wygląda na to, że pierwsze obniżki stóp procentowych mogą nastąpić dopiero w marcu 2025 roku, co oznacza długą drogę do stabilizacji cen.