Komisja Europejska (KE) nie planuje wprowadzać nowych funduszy na odbudowę po powodzi, ale skupi się na przesunięciu już istniejących środków budżetowych UE oraz uproszczeniu ich dostępu. Oznacza to, że Polska i inne kraje dotknięte katastrofami będą mogły korzystać z unijnych pieniędzy na odbudowę bez obowiązku wkładu własnego, co jest niezwykle istotne w obliczu aktualnych kryzysów.

Podczas wizyty we Wrocławiu we wrześniu, Ursula von der Leyen zapowiedziała, że kraje borykające się z powodziami będą mogły liczyć na wspólne wsparcie w wysokości 10 miliardów euro. Premier Donald Tusk ujawnił, że Polska otrzyma 5 miliardów euro, a środki te będą także dostępne dla Czech, Słowacji, Węgier, Austrii i Rumunii. To znakomita wiadomość, zwłaszcza w kontekście rosnących zniszczeń spowodowanych przez zmiany klimatyczne i katastrofy naturalne.

Dodatkowo, KE złożyła obietnicę wsparcia Portugalii, która we wrześniu zmagała się z pożarami lasów. W poniedziałek Komisja ogłosiła, że łącznie siedem krajów walczących z efektami klęsk żywiołowych może uzyskać prawie 18 miliardów euro. Ta niespodziewana kwota jest efektem nowych, dokładniejszych analiz, które uwzględniają także Węgry i Portugalię.

Rzecznik KE, Stefan de Keersmaecker, skomentował różnicę pomiędzy kwotą 10 miliardów euro zapowiedzianą we wrześniu a nowymi informacjami z poniedziałku. Wskazał na to, że pierwotne szacunki były oparte na wstępnych danych dotyczących strat, a nowe ustalenia są znacznie bardziej precyzyjne.

Warto zaznaczyć, że dostępne fundusze (łącznie 18 miliardów euro) będą pochodziły głównie z polityki spójności UE. Przypomnijmy, że około 17,7 miliardów euro będzie przeznaczone na rozwój regionów, a dodatkowe 588 milionów euro ma pochodzić z Europejskiego Funduszu Rolnego.

Ursula von der Leyen podkreśliła, że Europa jest silniejsza, gdy działa razem w obliczu katastrof klimatycznych. Wprowadzenie elastyczności w dostępie do funduszy odbudowy pokazuje zaangażowanie KE w spełnianie obietnic dotyczących wsparcia krajów dotkniętych kryzysami.

Ułatwienia dotyczyć będą pieniędzy z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Kluczowym punktem jest to, że państwa członkowskie nie będą musiały wnosić wkładu własnego, co umożliwi 100% finansowanie projektów z budżetu UE. Ponadto, planowane są wyższe zaliczki na odbudowę, co pomoże złagodzić obciążenia budżetowe tych krajów.

Zastosowane przez KE zmiany w trzech rozporządzeniach muszą jednak zostać zaakceptowane przez wszystkie państwa członkowskie oraz Parlament Europejski. Po zatwierdzeniu, kraje, które chcą skorzystać z nowych, bardziej elastycznych zasad, będą musiały zaktualizować swoje programy wydatkowania unijnych funduszy.

Zdecydowanie widać, że tak ważne zmiany to krok w dobrym kierunku, który może pomóc społeczeństwom w odbudowie i uniknięciu przyszłych kryzysów.