Koniec pewnych gatunków: Foki, dzioborożce i ich tragiczny los na Czerwonej Liście
2025-10-13
Autor: Magdalena
Alarmująca sytuacja w świecie przyrody
Podczas Światowego Kongresu Ochrony Przyrody, IUCN ogłosiła smutną nowinę o wymarciu kilku gatunków zwierząt, w tym zębiełka bożonarodzeniowego i trzech gatunków jamrajów. Status wielu zwierząt, w tym arktycznych fok oraz ptaków z Madagaskaru, Afryki Zachodniej i Ameryki Środkowej, został podniesiony do poziomu „bardziej zagrożony”. Mimo złych wiadomości, są też pozytywne aspekty ochrony, jak odrodzenie populacji żółwia zielonego.
Zębiełek bożonarodzeniowy: tragiczny koniec?
Wśród nowo uznanych gatunków za wymarłe znalazł się zębiełek bożonarodzeniowy. To niewielkie zwierzę, spokrewnione z naszymi polskimi zębiełkami, ostatni raz widziano w 1985 roku. Od tamtej pory zoolodzy obawiali się, że zostanie jedynie wspomnieniem w książkach oraz na rzadkich fotografiach. Nazwa tego gada pochodzi od Wyspy Bożego Narodzenia, odkrytej przez holenderskiego żeglarza Williama Mynorsa w 1643 roku.
Niespodziewany powrót czy trwałe wyginięcie?
Odnalezienie zębiełka w 1985 roku było fenomenem, rodzajem 'efektu Łazarza' – czyli sytuacji, w której uznawany za wymarły gatunek nagle się pojawia. Jednak obecnie IUCN przyznała mu status gatunku wymarłego. Zniknięcie zębiełka bożonarodzeniowego nie jest jedyny problem tej wyspy. Dawne szczury oraz inwazyjne szczury wędrowne z Europy przyczyniły się do drastycznego spadku liczebności tutejszej fauny.
Ekolodzy biją na alarm: zagrożone foki!
Kongres IUCN zajął się również statusem wielu żyjących, ale zagrożonych gatunków, w tym arktycznych ssaków. Cofające się lodowce stanowią ogromne wyzwanie dla fok arktycznych, które mają coraz trudniejszy dostęp do pożywienia i miejsc lęgowych. Zmiana klimatu uświadamia nam, że to nie odległy problem, ale rzeczywistość, z którą musimy się zmierzyć.
Ptaki w niebezpieczeństwie
Nowa aktualizacja Czerwonej Listy IUCN wykazała, że 1256 z 11 185 ocenionych gatunków ptaków jest zagrożonych wymarciem. Szczególnie dramatyczna sytuacja dotyczy awifauny Madagaskaru i Afryki Zachodniej, gdzie bezlitosne wylesianie wyniszcza ich siedliska.
Odmiana losu: sukces w ochronie żółwi
Z drugiej strony, IUCN oznajmiła, że żółw zielony, kiedyś na skraju wymarcia, teraz dzięki intensywnym działaniom ochronnym ma status „najmniejszej troski”. Populacja wzrosła o 28% od lat 70-tych, co udowadnia, że odpowiednie współdziałanie przynosi pozytywne rezultaty.
Czerwona Księga: zmiany w klasyfikacji gatunków
Pierwsza Czerwona Księga z 1963 roku obejmowała 59 tysięcy gatunków. Obecnie w spisie znajduje się ich już ponad 172 tysiące. To dowód na to, jak wiele jeszcze można zrobić w zakresie ochrony naszej planety.