Nauka

Małpki omijają system kaucyjny. Kto się śmieje, ten nie filmy

2025-10-01

Autor: Ewa

System kaucyjny w opałach

System kaucyjny na dobre zagościł w Polsce, ale już w pierwszych dniach jego funkcjonowania ujawniają się absurdalne luki. Na przykład, butelki o pojemności 3,001 l. to nie jedyny problem - małe szklane opakowania, popularnie nazywane "małpkami", wcale nie zostały objęte nowymi przepisami.

Dlaczego małpki to temat tabu?

Projekty z 2022 roku miały na celu objęcie mniejszych butelek, które cieszą się ogromnym zainteresowaniem w Polsce. Statystyki mówią same za siebie: przed południem sprzedawanych jest milion z tych trunków, a dziennie ich ilość to nawet 2-3 miliony. Gdzie więc trafiają puste opakowania? Wystarczy wyjść na ulicę, aby zobaczyć, że wciąż zaśmiecamy nasze otoczenie.

Władze w potrzasku

Sejm w 2023 roku postanowił wykluczyć "małpki" z systemu kaucyjnego. Wiceminister klimatu, Anita Sowińska, próbowała usprawiedliwić ten krok jako ukłon w stronę małych sklepów, które nie mają miejsca na przechowywanie płaskich butelek. Jednakże czy te same sklepy nie znajdują miejsca na ich sprzedaż?

Kaucyjny paradoks

Mimo że system pozwala oddawać opakowania w różnych punktach zbiórki, właściciele mniejszych sklepów obawiają się, że puste butelki spadną im na głowę, podczas gdy duże branże będą odczuwać ulgę. Skutek? Ulice wciąż zapełniają się małpkami.

Przyszłość systemu kaucyjnego

W 2024 roku rozważano rozszerzenie systemu, a wiceminister Hennig-Kloska zauważyła, jak wiele butelek znowu ląduje w parkach i nad jeziorami. Takie przypadki są nie do pomyślenia, a rząd przemyśla, czy obejmie "małpki" systemem kaucyjnym.

Eksperci biją na alarm

Eksperci wskazują na problem, który już teraz jest widoczny. "W wielu parkach jest więcej butelek niż w niejednym monopolowym" – mówią specjaliści. Pomysł wprowadzenia kaucji na najczęściej wyrzucane produkty wydaje się oczywisty, ale nikt nie podjął jeszcze konkretnych działań. W idę, że kaucja powinna być chwytliwym sposobem na utrzymanie czystości, a nie tylko pustym hasłem reklamowym.

Kto w końcu posprząta?

Różnorodni aktywiści mogą stać się kluczowymi graczami w walce ze zanieczyszczeniem. Percepcja kaucji jako formy zachęty do odzyskiwania butelek może zostać przez nich wykorzystana, a zyski mogą przyciągnąć nowych entuzjastów, którzy zapragną posprzątać nasze światy.

Czas na zmiany

Wielu uważa, że to czas na uregulowania. Jeśli system kaucyjny nie zostanie skonstruowany tak, aby faktycznie działał, możemy spodziewać się, że butelki po małpkach wciąż będą zdobić nasze ulice i parki. Konieczne są działania, które przyniosą widoczny efekt. Eksperci nie mają wątpliwości, że wprowadzenie kaucji na te popularne produkty może dać wielką szansę na zachowanie czystości w przestrzeni publicznej.