Polska jako kozioł ofiarny w polityce Merkel

Ostatnie uwagi Angeli Merkel dotyczące konfliktu w Ukrainie wywołały burzę w polskim Sejmie. Nagłówek w niemieckim "Bild" sugerował, że była kanclerz obwinia Polskę i kraje bałtyckie za eskalację wojny. Choć sama Merkel niczego nie zasugerowała, jej słowa mogą budzić kontrowersje. W 2021 roku proponowała nowy format negocjacji Unii Europejskiej z Rosją, jednak ten plan został zablokowany przez Polskę i państwa bałtyckie, po czym w 2022 roku przyszła pełnoskalowa inwazja na Ukrainę.

Strategiczne błędy Merkel

Problem jest jednak głębszy. To sama Merkel popełniła strategiczne błędy w swojej polityce wobec Rosji, które przyczyniły się do obecnej sytuacji na Ukrainie. Nie tyle jej rzekoma prorosyjskość, co brak zdolności do dostosowywania polityki do zmieniającej się rzeczywistości, zasłaniał inne, istotne wątki.

Merkel jako polityk z problemami w strategii

W 2005 roku, po objęciu urzędowania, Merkel obiecała zmiany w polityce zagranicznej. Jej celem miało być zreformowanie relacji z USA i dostosowanie niemieckich stosunków z Rosją. Chociaż nie sprzyjała bliskim więziom z Moskwą, to jednak jej podejście oparte na "strategicznej cierpliwości" wiele razy okazywało się błędne.

Nord Stream 2 jako eksplozja polityki niemieckiej

Jednym z kwintesencjonalnych przykładów była decyzja o budowie gazociągu Nord Stream 2. Pomimo obaw i sprzeciwu ze strony sojuszników, Niemcy forsowały ten projekt, ignorując wtedy już dostrzegane agresywne zachowanie Rosji. Decyzja ta była naiwna z perspektywy geopolitycznej; Merkel broniła go jako czysto gospodarczej inwestycji.

Niemiecka polityka a bezpieczeństwo Europy

W obszarze bezpieczeństwa Merkel również nie potrafiła odpowiednio zareagować na działania Rosji. Przeciwstawiała się przyjęciu Ukrainy do NATO w 2008 roku, obawiając się eskalacji, co paradoksalnie zrealizowało się wiele lat później. Niemcy były także jednym z autorów kontrowersyjnego porozumienia mińskiego, które w praktyce legitymizowało separatystów.

Refleksje po latach

Polska i kraje bałtyckie, będące świadkami i ofiarami rosyjskich zagrań, mogą być zaskoczone zarzutami kobiet, które były głęboko w polu decyzyjnym. W kontekście krytyki wobec Polski, Niemcy powinny bardziej skupić się na własnych decyzjach.

Podsumowanie

Choć Merkel mogła też wprowadzić pozytywne reformy, to w obliczu rosyjskiego zagrożenia wymaga się od niej większej refleksji. Zamiast szukać winnych w innych, lepiej przyjrzeć się własnym, często kontrowersyjnym wyborom.