Przedstawiciele Ministerstwa Finansów i Ministerstwa Zdrowia poinformowali w środę członków sejmowej podkomisji ds. zdrowia publicznego o nadchodzących zmianach w polityce akcyzowej mających na celu ograniczenie spożycia wyrobów tytoniowych i alkoholu.

Ministerstwo Finansów, we współpracy z Ministrem Zdrowia, zdecydowało się na zmianę mapy akcyzowej dla wyrobów tytoniowych. Polska jest obecnie na przedostatnim miejscu w Europie pod względem wysokości akcyzy i ceny papierosów. Wiceminister finansów Jarosław Neneman poinformował, że mimo wcześniejszych spotkań z przedstawicielami branży tytoniowej, ministerstwo planuje znaczny wzrost akcyzy na papierosy, aż o 25% do 2027 roku.

Cena papierosów wzrośnie, ale czy to właściwy kierunek?

Neneman podkreślił również, że ministerstwo chce nałożyć akcyzę na wszystkie produkty zawierające nikotynę. Nowością są także plany wprowadzenia opłaty w wysokości 40 zł na urządzenia do waporyzacji, co obejmowałoby zarówno jednorazowe, jak i wielorazowe urządzenia.

Prognozy resortu mówią, że paczka papierosów w 2027 roku może kosztować 26-27 zł, zakładając, że producenci nadal będą podnosić ceny o wskaźnik inflacji. Obecnie cena paczki papierosów wynosi około 17-18 zł. Wiceminister podkreślił jednak, że w tym roku nie są planowane dodatkowe obciążenia akcyzowe dla alkoholu.

Eksperci zdrowotni ostrzegają: podwyżka cen to tylko początek

Posiedzenie sejmowej podkomisji zgromadziło lekarzy, terapeutów uzależnień oraz przedstawicieli branży tytoniowej. Dr Krzysztof Łanda z fundacji Watch Health Care zasugerował, że wysokość akcyzy powinna być uzależniona od szkodliwości danego produktu, co mogłoby różnicować opodatkowanie mniej i bardziej szkodliwych używek.

Prof. Andrzej Fal, prezes Polskiego Towarzystwa Zdrowia Publicznego, zaznaczył, że podwyżka cen papierosów jest niezbędna, aby utrudnić dostęp do nich dzieciom i młodzieży. Jego zdaniem, samo podniesienie akcyzy nie rozwiąże problemu – potrzebne są również zmiany w zasadach ekspozycji papierosów i alkoholu w sklepach, które są obecnie zbyt widoczne.

Kontrowersje wokół nowych regulacji

Maciej Powroźnik ze Związku Pracodawców Branży Vapingowej wyraził obawy, że prohibicyjne działania wobec produktów do vapingu nie przyniosą zamierzonych efektów. Zwrócił uwagę na problem rosnącej szarej strefy oraz ryzyko wzrostu nielegalnej sprzedaży w wyniku wprowadzenia nowej 40-złotowej opłaty.

Z kolei prof. Łukasz Balwicki z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego zauważył, że działania finansowe Ministerstwa Finansów mogą przyczynić się do poprawy zdrowia publicznego, jeśli nowe regulacje zostaną skutecznie wdrożone. Według niego, podwyżka cen wyrobów tytoniowych jest kluczowa, ponieważ może opóźnić inicjację sięgania po te produkty wśród młodzieży.

Najnowsze propozycje ministerstwa wywołują mieszane reakcje, jednak jedno jest pewne – czeka nas istotna zmiana, która może mieć dalekosiężne skutki. Czy to wystarczy, aby zredukować spożycie wyrobów tytoniowych w Polsce? Czas pokaże.