Polska nauka zmaga się z alarmującym brakiem kadry. Słabe wsparcie finansowe w obliczu kryzysu demograficznego sprawia, że uczelnie muszą konkurować z przemysłem o najbardziej utalentowanych specjalistów. Choć sektor naukowy oferuje możliwości rozwoju i samorealizacji, to ekonomiczne aspekty są kluczowe dla młodych ludzi, co stawia naukę w niekorzystnej sytuacji w porównaniu do korporacji. Bardzo frustracje młodych naukowców potęguje szybko rosnąca płaca minimalna, która goni ich zarobki.

Według prof. Krzysztofa Mendroka z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, sytuacja jest dramatyczna: 'Pensje pracowników sprzątających są bliskie wynagrodzeń asystentów naukowych, co skutkuje tym, że młode osoby z pasją decydują się na odejście z uczelni do przemysłu, który oferuje znacznie wyższe wynagrodzenia.' Polska inwestuje tylko 1,56% swojego PKB w badania i rozwój, co jest znacznie mniej niż średnia w Unii Europejskiej, wynosząca 2,22%.

Z raportu Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w najbliższych latach w Polsce przewiduje się znaczny spadek liczby osób w wieku produkcyjnym. W skrajnych scenariuszach do 2060 roku liczba ta może wynieść od 13,3 do 16,6 miliona, co oznacza drastyczny spadek w porównaniu do 22,2 miliona w 2022 roku.

'Bezrobocie jest na niskim poziomie, co dla społeczeństwa jest korzystne, jednak dla pracodawców, w tym uczelni, oznacza to dużą konkurencję o pracowników,' zauważa Mendrok. 'W tej walce przegrywamy, ponieważ nie możemy oferować atrakcyjnych warunków zatrudnienia. Młodsi naukowcy często rezygnują z kariery akademickiej na rzecz lepiej płatnych posad w przemyśle.'

Niewiele czynnikiem zachęcającym młodych jest system zapłat, ponieważ mediana wynagrodzenia asystentów naukowych w Polsce wynosi 6010 zł brutto, co jest znacząco niższe niż mediany płac w gospodarce.

Prorektor Mendrok podkreśla, że Polska powinna zainwestować więcej w naukę i szkolnictwo wyższe, aby przekształcić swoją gospodarkę w bardziej innowacyjną i technologicznie zaawansowaną. 'Trudno jest prowadzić wartościowe badania i kształcić studentów, jeśli nie mamy odpowiedniej kadry,' zaznacza.

Jeśli młodzi, wykształceni ludzie będą odchodzić z akademii i instytutów badawczych, wpłynie to negatywnie na rozwój polskiej nauki oraz jej znaczenie w kraju i za granicą. Biorąc pod uwagę obecną geopolityczną sytuację, Polska powinna zintensyfikować działania wspierające sektor nauki, aby nie utracić cennych umiejętności i kompetencji, które mogą przyczynić się do jej przyszłego rozwoju.