Od lat fundusze programowe "Polska Pomoc" wspierały polskie organizacje pozarządowe, umożliwiając im pomoc w takich miejscach jak Ukraina i Palestyna. W 2022 roku budżet konkursu wyniósł aż 48 milionów złotych, a środki te trafiły na projekty poprawiające sytuację zdrowotną i społeczną w krajach dotkniętych kryzysami.

Niestety, w tym roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych (MSZ) podjęło drastyczną decyzję o odwołaniu konkursów. 60 organizacji pozarządowych, w tym Polska Akcja Humanitarna i Lekarze Bez Granic, podniosło alarm, pisząc otwarty list do premiera. Uważają, że taki krok osłabia pozycję Polski jako wiarygodnego gracza na arenie międzynarodowej i podważa zaufanie istniejących partnerów.

Jan Bazyl, dyrektor wykonawczy Grupy Zagranica, podkreśla, że Polska powinna lepiej angażować się w pomoc rozwojową, zwłaszcza w dobie kryzysów humanitarnych wynikających z konfliktów w Ukrainie i na Bliskim Wschodzie. "Decyzja o braku konkursów to zimny prysznic, który zdemotywuje wiele organizacji" — mówi.

Paradoksalnie niespodziewane zmiany w polskiej polityce rozwojowej zbieżne są z działaniami Donalda Trumpa w Stanach Zjednoczonych, gdzie nastąpiło zamrożenie pomocy zagranicznej, co jeszcze bardziej komplikuje sytuację organizacji pomocowych.

Warto zaznaczyć, że pomoc oferowana przez Polskę ma kluczowe znaczenie nie tylko dla osób w potrzebie, ale także dla wizerunku kraju na międzynarodowej arenie. "Obecność Polski w globalnych działaniach pomocowych buduje naszą reputację jako kraju zaangażowanego i solidarnych" — napisano w liście.

Kolejnym istotnym punktem jest informacja, że organizacje pozarządowe otrzymały sygnały o tych planach już w zeszłym roku, co powiększa poczucie frustracji wśród działaczy. "Negatywny wpływ na projekty, które już były w realizacji, może być katastrofalny" — zaznacza Małgorzata Olasińska-Chart z Polskiej Misji Medycznej, która obecnie prowadzi działania w Ukrainie, szkoląc personel medyczny i organizując mobilne kliniki.

Rzecznik MSZ nie skomentował jeszcze sytuacji, na którą czekają przedstawiciele organizacji. Z kolei wewnętrzne źródła wskazują, że anulowanie konkursów to konsekwencja ograniczeń budżetowych narzuconych przez Ministerstwo Finansów, które sugeruje niewystarczającą siłę przebicia ministra spraw zagranicznych w rządzie.

Tak dramatyczny zwrot w polityce pomocowej Polski wzbudza obawy o przyszłość nie tylko organizacji, ale także o większy kontekst polityczny i moralny tego, co Polska może i powinna oferować światu w obliczu okrutnych kryzysów humanitarnych.