Nagroda Nobla z chemii dla twórców MOF-ów: Rewolucja w pozyskiwaniu wody z pustynnego powietrza!
2025-10-08
Autor: Michał
MoF-y, czyli metaloorganiczne struktury, to niesamowite materiały, które dzięki swojej zdolności do łączenia różnych jonów i cząsteczek organicznych, oferują niemal nieograniczone możliwości projektowania. Od przechwytywania dwutlenku węgla, przez eliminację toksycznych gazów, aż po pozyskiwanie wody z pary wodnej – ich zastosowania są naprawdę imponujące!
Przełomowe odkrycia w chemii
Heiner Linke, przewodniczący Komitetu Noblowskiego ds. chemii, podkreślił, że "metaloorganiczne sieci mają ogromny potencjał – otwierają zupełnie nowe możliwości tworzenia materiałów o precyzyjnie zaprojektowanych funkcjach". Rewolucja rozpoczęła się w 1989 roku, kiedy Richard Robson połączył jony miedzi z cząsteczką, tworząc struktury przypominające diamenty pełne mikroskopijnych komór.
Niezwykła historia MOF-ów
Kolejne lata przyniosły rozwój tej technologii dzięki badaniom Susumu Kitagawa oraz Omara Yaghi, którzy nadali metodyce solidne fundamenty. Kitagawa wykazał, że gazy mogą swobodnie przechodzić przez struktury MOF-ów, przewidując jednocześnie możliwość stworzenia ich elastycznych wersji. Yaghi z kolei stworzył wyjątkowo stabilny MOF, który można modyfikować, nadając mu pożądane właściwości.
Potencjał MoF-ów w działaniach na rzecz środowiska
Od tamtej pory chemicy z całego świata opracowali tysiące odmian MOF-ów. Te materiały mają zastosowania sięgające daleko poza laboratoria, w tym możliwością wychwytywania CO2 z atmosfery, usuwania śladów leków z wody, separacji związków PFAS, a nawet – co szczególnie intrygujące – pozyskiwania wody z pustynnego powietrza. To może być klucz do walki z kryzysem wodnym w regionach suchych!