Aby zrozumieć aktualną sytuację na granicy kongijsko-rwandyjskiej, trzeba cofnięć się do XIX wieku. Wtedy ludność Rwandy dzieliła się na trzy grupy etniczne: Hutu (ponad 80%), Tutsi (około 16%) oraz Twa. Tutsi stanowili warstwę wyższą, a Hutu byli robotnikami i rolnikami. Strukturę społeczną cechowała elastyczność, gdyż status socjalny mógł się zmieniać w zależności od posiadanych dóbr.

Podczas kolonizacji Niemcy, a później Belgowie, faworyzowali Tutsi, tworząc z nich elitę administracyjną. Hutu byli traktowani jako warstwa niższa, co prowadziło do napięć społecznych. W latach 50. XX wieku Hutu zainicjowali rewoltę, co przyniosło śmierć wielu osób. W przededniu niepodległości Rwandy Hutu przejęli władzę, co skomplikowało relacje między grupami – setki Tutsi uciekły z kraju.

Nadzieje Tutsi na powrót do władzy skutkowały tworzeniem grup zbrojnych i atakami na Hutu, co prowadziło do odwetu ze strony Hutu. W 1990 roku zbrojna formacja Rwandyjski Front Patriotyczny (RFP) zaatakowała Rwandę, a w odpowiedzi rząd zaklasyfikował wszystkich Tutsi jako wrogów.

Mimo trwających rozmów pokojowych, sytuacja zaostrzyła się 6 kwietnia 1994 roku, gdy zestrzelono samolot z prezydentami Rwandy i Burundi na pokładzie. Wkrótce po tym rozpoczęła się brutalna eksterminacja Tutsi. Ekstremiści Hutu zamordowali od 800 tysięcy do 1 miliona ludzi w ciągu zaledwie trzech miesięcy.

Bezpośrednie działania ze strony międzynarodowej były mocno ograniczone, a ONZ zredukowało siły pokojowe, ignorując tragedię na miejscu. Propaganda w mediach demonizowała Tutsi, a dostawy maczet wzmocniły przemoc. Rwandyjscy duchowni także odegrali ambiwalentną rolę w wielu przypadkach.

Po zakończeniu ludobójstwa Hutu uciekli do Konga, co przyczyniło się do kryzysu migracyjnego, a konflikt między Tutsi i Hutu przyczynił się do licznych wojen domowych w regionie.

Obecnie w DRK trwają napięcia między rządem a ruchem rebelianckim M23, który powstał w 2012 roku i walczy o prawa Tutsi. Konflikt znowu eskaluje, co prowadzi do coraz poważniejszego kryzysu humanitarnego, a liczba przesiedlonych ludzi stale rośnie.

Organizacja Narodów Zjednoczonych wezwana została do interwencji, jednak sytuacja w Kongo pozostaje napięta, z obawami przed kolejnymi oznakami przemocy. Władze Rwandy i DRK wzajemnie się oskarżają o wspieranie grup zbrojnych, co jeszcze bardziej komplikuje sytuację. Historia tego konfliktu przypomina o tragediach przeszłości oraz o potrzebie zrozumienia i pojednania.