Od wpływu ekstremalnych zjawisk na instalacje wojskowe po długofalową destabilizację państw i regionów, zmiany klimatyczne mają poważny wpływ na bezpieczeństwo krajów NATO - wynika z nowego raportu sojuszu. Wyjątkowo niebezpieczny jest również nasilający się zalew dezinformacji, głównie w internecie. NATO wskazuje, że za częścią tych fałszywych informacji stoi Kreml i jego sojusznicy. Analitycy ostrzegają, że rosyjska propaganda ma na celu osłabienie poparcia społecznego i politycznego dla działań w zakresie ochrony klimatu oraz odwrócenie uwagi od rzeczywistych zagrożeń.

Dezinformacja klimatyczna z Rosji

Raport NATO jednoznacznie wskazuje na Rosję jako główne źródło dezinformacji klimatycznej. Kreml i związane z nim podmioty promują negowanie zmian klimatu oraz próbują sabotować politykę klimatyczną i inwestycje w energię odnawialną. Rosyjskie media państwowe systematycznie rozsiewają wątpliwości dotyczące zmian klimatu, bagatelizują zagrożenia lub nawet przedstawiają globalne ocieplenie w pozytywnym świetle. Opisują plany redukcji emisji jako formę "zachodniego imperializmu" mającego na celu osłabienie gospodarek krajów rozwijających się.

Rosyjskie działania są dyktowane głównie interesami własnego przemysłu paliw kopalnych. Wydobycie i eksport ropy, węgla i gazu stanowią istotną część rosyjskiej gospodarki, a sektor paliwowy jest blisko powiązany z władzą.

Celem Unijna polityka klimatyczna

Z raportu NATO wynika, że od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 roku zintensyfikowała się rosyjska dezinformacja dotycząca europejskiej transformacji w kierunku zielonej energii. Po ataku na Ukrainę, Unia Europejska zdecydowała się na całkowite odcięcie od rosyjskich paliw oraz przyspieszenie odchodzenia od ropy i gazu na rzecz czystych źródeł energii.

Analiza przeprowadzona przez NATO w latach 2022-2024 wykazała, że Rosja jest głównym czynnikiem napędzającym ataki na zieloną transformację, zwłaszcza w mediach społecznościowych i internecie. Rosyjskie dezinformacyjne kampanie szczególnie nasiliły się podczas konferencji klimatycznej COP28 w Dubaju jesienią zeszłego roku. Konta w mediach społecznościowych, za którymi stoi rosyjski rząd, aktywnie zmanipulowują debatę publiczną, zwiększając polaryzację na temat globalnego ocieplenia zarówno w krajach zachodnich, jak i rozwijających się.

Zastanawiająca jest także rola Chin w tej dezinformacji. Analiza NATO ujawnia, że po tragicznym pożarze na Hawajach w sieci pojawiła się tajna operacja dezinformacyjna, której źródło prawdopodobnie miało miejsce w Chinach. Teorie spiskowe, jak np. idea, że pożar był testem "tajnej amerykańskiej broni do sterowania pogody", miały na celu dalsze podburzanie emocji i zaufania społecznego.

Zmiany klimatyczne jako zagrożenie dla bezpieczeństwa

Na szczycie NATO w 2021 roku podjęto decyzję o włączeniu wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi do strategii sojuszu. Od tego momentu NATO corocznie publikuje raporty dotyczące wpływu zmian klimatycznych na bezpieczeństwo, zarówno w kontekście zagrożeń, jak i konieczności redukcji emisji gazów cieplarnianych w działaniach militarnych, z celem osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Raport z tego roku zawiera konkretne przykłady obecnych i potencjalnych wpływów zmian klimatycznych na bezpieczeństwo sojuszu, od dezinformacji po ekstremalne upały wpływające na operacje militarne. NATO również podkreśla swoją rolę w reagowaniu na katastrofy klimatyczne na dużą skalę oraz wsparcie wojska dla służb cywilnych, jak np. podczas pożarów w Grecji czy powodzi w Słowenii.

Wydaje się, że skutki zmian klimatycznych mogą być nieoczywiste dla osób niezwiązanych z wojskiem, jednak mają one konkretny wpływ na operacje militarne. Na przykład, zmiany zasolenia wód oceanicznych wpływają na pracę sonarów, a ekstremalne upały ograniczają możliwości operacyjne śmigłowców.

NATO nie tylko identyfikuje zagrożenia, ale również aktywnie działa, aby im przeciwdziałać, dowodząc, że zmiany klimatyczne to nie tylko problem środowiskowy, ale również poważne zagrożenie dla globalnego bezpieczeństwa.