W sierpniu 2023 roku, indyjska misja Chandrayaan-3, która wylądowała na południowym biegunie Księżyca, dokonała przełomowego odkrycia: pozostałości oceanu stopionych skał. To pierwsza misja, która dotarła do tego nieodwiedzanego wcześniej obszaru. Sonda Chandrayaan-3 została wysłana na Księżyc 14 lipca 2023 roku z misją umiejscowienia lądownika i łazika Pragyan, zasilanego energią słoneczną, na południowym biegunie Księżyca.

Wnikliwe badania przeprowadzone przez Indyjską Organizację Badań Kosmicznych (ISRO) potwierdzają teorie, że powierzchnia Księżyca została uformowana przez magmę około 4,5 miliarda lat temu. Uczeni sugerują, że w miarę schładzania Księżyca, stopiony anortozyt – skała magmowa zawierająca 90% minerałów plagioklazowych – wypłynął na powierzchnię.

Dowody na obecność anortozytu, uchwycone przez łazik Pragyan, zostały opracowane i opublikowane w prestiżowym czasopiśmie "Nature". Warto zaznaczyć, że wcześniej podobne ślady magmowych oceanów znaleziono blisko równika Księżyca podczas misji Apollo w latach 1966-1972.

Profesor Santosh Vadawale, astrofizyk z Laboratorium Badań Fizycznych w Indii i współautor badań, zauważył: "Nasze obserwacje znacząco wzmacniają teorię wczesnej ewolucji Księżyca." Jego zespół uczestniczył w monitorowaniu misji Chandrayaan-3.

Łazik Pragyan, ważący około 27 kilogramów, przemierzał powierzchnię Księżyca przez 10 dni, przekazując cenne dane na temat geologii tego tajemniczego ciała niebieskiego. Został przetransportowany na Księżyc przez lądownik Vikram, nazwany na cześć indyjskiego fizyka Vikrama Sarabhai. Łazik zbierał dane na szerokości geograficznej około 70° położenia południowego i był zaprojektowany do pracy w ekstremalnych warunkach – od -10 do 70 stopni Celsjusza.

Dodatkowo, badania wykazały ślady ogromnego meteorytu, który uderzył w region południowego bieguna Księżyca około 4 miliardy lat temu, tworząc jeden z największych kraterów w Układzie Słonecznym – Basen Bieguna Południowego – Aitken, o średnicy 2500 kilometrów i głębokości ponad 8 kilometrów.

Obecność magnezu w próbkach z misji stanowi dowód siły uderzenia meteorytu. "Magnez mógł być wydobyty z głębokości Księżyca na powierzchnię w wyniku tego kataklizmu," tłumaczy prof. Anil Bhardwaj, dyrektor PRL i współautor badania.

Naukowcy kontynuują badania nad danymi z misji Chandrayaan-3, licząc na potwierdzenie obecności wody w kraterach na południowym biegunie. Odkrycie to mogłoby otworzyć drzwi do przyszłych załogowych misji na Księżyc oraz budowy stałych baz.

Przypomnijmy, że wcześniej dane sugerujące obecność wody na Księżycu dostarczyła chińska misja Chang’e 5 w 2020 roku. Oba programy – indyjski i chiński – wniosły istotne informacje do badań nad wodą na Księżycu, zwłaszcza w kontekście południowego bieguna, który wydaje się być szczególnie obiecujący pod kątem lodu wodnego.

Zmiany w podejściu do eksploracji Księżyca, w tym planowane misje NASA Artemis, mogą przenieść ludzkość w nową erę kosmicznych badań. Naukowcy podkreślają, że woda z lodu może być przetwarzana w wodę pitną, tlen i paliwo dla rakiet – kluczowe zasoby dla przyszłych kolonii. Te odkrycia nie tylko zbliżają nas do lepszego zrozumienia Księżyca, ale także stają się podstawą przyszłej eksploracji poza naszą planetę! Uwaga: czekają nas ekscytujące czasy, a przyszłość eksploracji kosmicznej wreszcie staje się rzeczywistością!