Przez pierwszy rok obowiązywania renty wdowiej, świadczenia te będą stosunkowo niskie, ponieważ obliczane są one według wskaźników 15% i 20%, zamiast standardowych 50%. Metodologia ta sprawia, że wypłaty nie spełniają oczekiwań, co prześledzimy na przykładzie na końcu artykułu.

Możliwe jest jednak zwiększenie wartości świadczeń dla wdowy lub wdowca poprzez tzw. wypłatę gwarantowaną o wartości średnio około 30 000 zł, która pochodzi z kapitału emerytalnego zmarłego współmałżonka.

Warto wiedzieć, że osoba otrzymująca rentę wdowią może również złożyć w ZUS wniosek o wypłatę jednorazową. Ta procedura nie ulega automatyzmowi – konieczne jest aktywne działanie ze strony wdowy lub wdowca.

Jeżeli zmarły posiadał subkonto w ZUS i osiągnął wiek emerytalny 65 lat albo nabył prawo do okresowej emerytury kapitałowej przed osiągnięciem tego wieku, mógł za życia wskazać uposażone osoby, które po jego śmierci będą miały prawo do jednorazowego świadczenia pieniężnego.

Ważne jest, że wypłatę gwarantowaną można otrzymać jedynie w ciągu trzech lat od momentu rozpoczęcia pobierania pierwszej emerytury docelowej. Po upływie tego okresu, prawo do jednorazowej wypłaty wygasa.

Chociaż jednorazowa wypłata gwarantowana jest zwolniona z podatku od spadków i darowizn, podlega jednak zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu w wysokości 19%.

Przykład obliczeń dla renty wdowiej (pierwszy rok):

1. Przez pierwsze 6 miesięcy renta wdowia wynosi 15% z 2,500 zł, co daje 375 zł miesięcznie (zamiast 1,250 zł). Przez ten okres strata wynosi 875 zł miesięcznie, co w sumie daje 5,250 zł.

2. Kolejne 6 miesięcy renta wynosi 20% z 2,500 zł, co daje 500 zł miesięcznie, a strata wynosi 750 zł miesięcznie, czyli łącznie 4,500 zł.

Łącznie za pierwszy rok, strata z tytułu niższej renty wdowiej wynosi 9,750 zł. Od drugiego roku świadczenie powraca do pełnej wartości 50% emerytury zmarłego, co w naszym przykładzie daje 1,250 zł miesięcznie.

Nowe przepisy dotyczące renty wdowiej, które mają wejść w życie pod koniec 2024 roku, mogą przynieść zmiany w sposobie obliczeń. Pojawiły się dwie propozycje wariantów, z czego każdy z nich oblicza rentę na odmiennych zasadach:

Wariant 1: Renta rodzinna powiększona o:

- 50% emerytury,

- 50% emerytury rolniczej,

- 50% emerytury wojskowej,

- 50% emerytury policyjnej,

- 50% świadczenia przedemerytalnego,

- 50% nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,

- 50% renty z tytułu niezdolności do pracy,

- 50% wojskowej renty inwalidzkiej,

- 50% policyjnej renty inwalidzkiej.

Wariant 2: 50% renty rodzinnej powiększone o inne dodatkowe świadczenia. Dalsze szczegóły będą dostępne po uchwaleniu ostatecznej wersji ustawy.

W nadchodzących miesiącach będziemy monitorować zmiany w przepisach i aktualizować informacje, abyś mógł/mogła być na bieżąco. Nie zapomnij śledzić naszych kolejnych artykułów, aby dowiedzieć się więcej o potencjalnych zmianach w systemie emerytalnym i rentowym.