Grupa Orlen została zobowiązana na podstawie aktu notarialnego do regularnych wpłat na Polską Fundację Narodową. W ramach tzw. funduszu założycielskiego koncern musi zapłacić 7 mln zł jednorazowo, a później wnosić kolejne jednorazowe kwoty przez następne dziesięć lat, począwszy od 2023 roku.

Od momentu powołania fundacji, która miała na celu promocję Polski na świecie, piętnaście innych spółek Skarbu Państwa również podjęło się podobnych zobowiązań. W 2016 roku, poza Orlenem, takie umowy podpisały m.in. PGE, PGNiG i Grupa Azoty.

Co roku Orlen zobowiązany jest do płatności nieprzekraczającej 3,5 mln zł, a pierwsza transza musi być zrealizowana do 30 stycznia każdego roku. Przejęcie Grupy Lotos i PGNiG wiąże się z dodatkowymi zobowiązaniami: Lotos będzie wpłacał 2,5 mln zł rocznie, a PGNiG – 3,5 mln zł.

Te milionowe wpłaty, które sumują się do kwoty 45,5 mln zł przez dziesięć lat, zostały skrytykowane przez przedstawicieli Grupy Azoty, którzy złożyli zawiadomienie do prokuratury o podejrzeniu wyrządzenia szkody na dużą skalę. Ekspansywne finansowanie fundacji budzi kontrowersje, zwłaszcza w kontekście zarzutów o marnotrawstwo i brak transparentności w działalności PFN. Według NIK, w latach 2015-2017 spółki Skarbu Państwa wydały na działalność sponsoringową, doradczą i medialną ponad 1,5 miliarda złotych.

Ważnym aspektem funkcjonowania Polskiej Fundacji Narodowej była kampania "Sprawiedliwe sądy", która miała na celu pokazanie rzekomych nadużyć w wymiarze sprawiedliwości. PFN zyskała również rozgłos za zakup jachtu "I love Poland" za blisko milion euro, który miał służyć promocji kraju za granicą, jednak projekt okazał się kontrowersyjny i jacht został sprzedany.

W obliczu kontrowersji związanych z PFN, minister kultury zdecydował o odwołaniu Rady Fundacji, argumentując brak transparentności w jej działaniach. PFN jest obecnie pod nadzorem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, a jej przyszłość stoi pod znakiem zapytania. Czy Orlen i inne spółki wycofają się z finansowania fundacji? Czas pokaże.