Zmysł węchu jako wczesny wskaźnik choroby

Najnowsze badania opublikowane w renomowanym czasopiśmie "Neurology" ujawniają szokujące szczegóły dotyczące wczesnych objawów Alzheimera. Możliwe, że zaburzenia węchu mogą występować nawet na wiele lat przed zauważalnymi problemami z pamięcią! Osoby noszące gen APOE4, znany czynnik ryzyka dziejowy, już około 65. roku życia wykazują znaczne trudności w rozpoznawaniu zapachów.

Alarmujące dane statystyczne!

W analizie, która objęła 865 osób przez pięć lat, ci z genem APOE4 mieli aż o 37% gorsze wyniki w zakresie węchu w porównaniu do tych, którzy go nie mieli. To ogromny alarm! Autorzy badania podkreślają, że węch może pełnić rolę "biologicznego wczesnego ostrzegania", ponieważ uszkodzenia w mózgu rozpoczynają się w obszarze kory węchowej.

Zmysł węchu i jego wpływ na mózg

Zmysł węchu to dużo więcej niż tylko przyjemność z aromatu kawy czy zapachu kwiatów. Receptory węchowe mają bezpośrednie połączenia z hipokampem i ciałem migdałowatym – kluczowymi obszarami odpowiedzialnymi za pamięć i emocje. Gdy następują zmiany neurodegeneracyjne, te struktury ulegają uszkodzeniu, co tłumaczy, dlaczego utrata węchu często występuje przed objawami poznawczymi.

Co mówią badania?

Przegląd naukowy "Neuropsychiatric Disease and Treatment" wskazuje, że aż 80-90% pacjentów z chorobą Alzheimera doświadcza różnych form dysfunkcji węchowej. Co więcej, badanie przeprowadzone przez "JAMA Neurology" ujawnia, że osoby z obniżonym rozpoznawaniem zapachów mają ponad dwukrotnie wyższe ryzyko przejścia z łagodnych zaburzeń poznawczych do pełnoobjawowego otępienia w ciągu kilku lat.

Węch a inne schorzenia

Osłabienie węchu nie jest zarezerwowane jedynie dla Alzheimera. Występuje także w innych chorobach neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Parkinsona, Huntingtona, a także stwardnienie rozsiane. Niekiedy jest wynikiem udaru mózgu lub urazu głowy. A co z bardziej powszechnymi przyczynami? Infekcje dróg oddechowych, alergie czy nawet skutki uboczne leków również mogą prowadzić do utraty węchu.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Utrata węchu po przeziębieniu lub COVID-19 zazwyczaj ustępuje w ciągu kilku tygodni. Jednak, jeśli problemy z węchem utrzymują się dłużej niż dwa miesiące, warto skonsultować się z laryngologiem. Osoby starsze lub z genem APOE4 powinny rozważyć dodatkowe badania neurologiczne.

Nie ignoruj tego sygnału!

Pamiętaj, że utrata węchu to sygnał, którego nie można bagatelizować. Może być oznaką banalnego przeziębienia, ale także pierwszym symptomem poważniejszych zmian w mózgu. Wczesna diagnostyka daje szansę na szybsze wdrożenie działań profilaktycznych i terapeutycznych, które mogą spowolnić rozwój otępienia.