Wprowadzenie

Według najnowszego raportu "Barometr zdrowych budynków 2024", opracowanego przez Grupę Velux oraz Buildings Performance Institute Europe, aż 70% budynków w Polsce charakteryzuje się niską efektywnością energetyczną, a 15% z nich znajduje się w najgorszym stanie technicznym. Alarmujące jest również to, że aż 40% gospodarstw domowych zmaga się z ubóstwem energetycznym, co oznacza, że 1,5 miliona Polaków nie jest w stanie zapewnić sobie odpowiedniego komfortu cieplnego.

Zbigniew z Łodzi

Zbigniew, 67-letni mieszkaniec niezmodernizowanej kamienicy na łódzkich Bałutach, mówi, że ogrzanie jego 49-metrowego mieszkania kosztowałoby około tysiąca złotych miesięcznie. Po skuciu tynku z elewacji budynku, warunki mieszkaniowe pogorszyły się jeszcze bardziej, a chłód w pomieszczeniach stał się nie do zniesienia. Mimo trudnej sytuacji finansowej, nie zdecydował się na przeprowadzkę do nowego mieszkania zaoferowanego przez urzędników, ponieważ czynsz wynosi 1,3 tys. zł, co znacznie przekracza jego możliwości.

"Nie stać mnie" — mówi w rozmowie z "Gazetą Wyborczą". "Mam niecałe 2 tys. zł emerytury, a za sam czynsz muszę płacić 1,3 tys. zł. A za co żyć?" — dodaje. Zbigniew przyznaje, że nie włącza ogrzewania, a w jego mieszkaniu bywa chłodniej niż w lodówce. Mimo to stara się jakoś radzić z trudną sytuacją.

Agnieszka z wieloletnim domem

Problemy z ogrzewaniem dotykają również mieszkańców domów jednorodzinnych. 49-letnia Agnieszka, której dom ma już sto lat, mówi, że w zimie ciepło ma tylko wtedy, gdy spodziewa się gości. Koszt ogrzewania prądem jest dla niej zbyt wysoki, dlatego ustawiła wszystkie grzejniki na 19 stopni Celsjusza. W zeszłym roku zainwestowała w wymianę 20-letnich grzejników na nowocześniejsze modele sterowane przez Wi-Fi, co umożliwia jej planowanie godzin ich pracy oraz ustawienie pożądanej temperatury. Mimo tych usprawnień, rachunki za sezon grzewczy przekroczyły 7 tys. zł, mimo że starała się oszczędzać. Aby w domu było ciepło, każdego dnia musi ubierać się w grube skarpety, swetry i spędzać czas pod kocem. Temperaturę podnosi jedynie na czas wizyt znajomych.

Badania IPSOS dotyczące energii

Z badań przeprowadzonych przez firmę IPSOS we współpracy z zespołem badawczym More in Common w marcu 2023 roku wynika, że wzrost cen energii znacząco obniżył jakość życia Polaków. Aż 61% respondentów zadeklarowało, że ograniczyło zużycie energii, z czego 34% świadomie decyduje się na niedogrzewanie swoich domów lub mieszkań. Ponad połowa badanych obniżyła temperaturę ogrzewania w miejscu zamieszkania.

Podsumowanie

Sytuacja jest coraz bardziej niepokojąca, zwłaszcza że zbliża się zima, a prognozy wskazują na dalszy wzrost cen energii. Polacy muszą stawić czoła nie tylko wyzwaniom finansowym, ale również zdrowotnym, jakie niesie ze sobą niskotemperaturowe życie.