W lipcu 2023 roku Komisja Europejska rozpoczęła procedurę nadmiernego deficytu wobec Polski, odnotowując deficyt w wysokości 173,8 miliarda złotych, co znaczy 5,1% PKB. Choć Polska nie jest jedynym krajem z przekroczeniem norm, jej sytuacja budzi obecnie wiele kontrowersji. Z deficytem wyższym od Polskiego zmaga się Francja (5,5%), Rumunia (6,6%), Węgry (6,7%) oraz Włochy (7,4%). Regulacje KE wskazują, że deficyt publiczny nie powinien wynosić więcej niż 3% PKB.

Minister finansów Andrzej Domański w rozmowie z Reuters wyraził zaniepokojenie, że wydatki na obronność nie zostaną uwzględnione jako wyjątek w tej procedurze. W nadchodzących latach Polska planuje zwiększyć wydatki na obronność z 4,1% do 4,7% PKB.

Pomimo trudnej sytuacji, jak donosi RMF FM, Klaus Moller, komisarz ds. finansów, sugeruje, że KE może przyjąć łagodniejsze podejście wobec Polski z uwagi na wysokie wydatki na obronę, co może wpłynąć pozytywnie na dalsze negocjacje.

Złożony przez Polskę plan budżetowy ma na celu stopniowe wyjście z procedury nadmiernego deficytu w ciągu czterech lat. Rząd zamierza doprowadzić dług publiczny poniżej 60% PKB i ograniczyć deficyt do mniej niż 3% PKB. W planie przewidziano również zmniejszenie pierwotnego deficytu strukturalnego o 0,25% PKB w nadchodzących latach do 2025.

Mimo wszczęcia procedury polski rząd nie jest zobowiązany do natychmiastowego wprowadzenia drastycznych cięć budżetowych, chociaż może to być niestety użyteczne narzędzie w zarządzaniu finansami. W przypadku braku dostosowania się do rekomendacji KE Polska mogłaby stracić dostęp do funduszy europejskich, chociaż tak dalekie zagrożenie wydaje się obecnie mało prawdopodobne.

Rada Unii Europejskiej rozpoczęła formalne kroki wobec Polski, co traktowane jest jako sygnał zarówno alarmujący, jak i szansę na reformy. EK expects Poland to make choices about budget cuts wisely, aiming to prioritize necessary public spending, by reducing excessive expenditures.

W obliczu nadchodzących wyborów oraz zbliżających się negocjacji budżetowych, ta sprawa staje się kluczowa, a kolejne miesiące mogą przynieść znaczące zmiany w polityce budżetowej kraju. Jakie efekty przyniosą te reformy? To pytanie, które czeka na odpowiedź!