Zbieractwo punktów a jakość badań

W polskiej nauce od lat trwa zjawisko, które można nazwać zbieractwem punktów. Wyniki badań, które mogą ujrzeć światło dzienne dopiero po wielu latach, są weryfikowane przez wskaźniki, które z jakością naukową mają niewiele wspólnego. Proces oceny został zaprojektowany tak, aby wprowadzić punkty jako pośrednie wskaźniki jakości, co w praktyce często prowadzi do fałszywych interpretacji pracy badawczej.

Punktoza – pułapka masowości

Wyobraźmy sobie restaurację ocenianą na podstawie liczby potraw czy liczby kucharzy. Taka metodologia prowadzi do zatrudniania większej liczby pracowników, co wpływa na jakość oferowanych dań. W nauce sprawy mają się bardzo podobnie. Zamiast premiować oryginalność i innowacyjność, system nagradza masowość oraz schematyczność. Efektem są publikacje, które zamiast przynosić prawdziwe rozwiązania, stają się bezwartościowe.

Nauka a innowacyjność – alarmujący brak zmian

Mimo licznych apeli o reformę systemu, decydenci i część środowiska naukowego zdają się ignorować problem. Pomimo znanych diagnoz oraz propozycji reform, brak jest politycznej woli do wprowadzenia zmian. Kolejna ewaluacja zbliża się, a zamiast oczekiwanych reform, możemy spodziewać się jedynie następnej odsłony zbieractwa punktów.

Polska w europejskiej czołówce innowacyjności? Nie bez ryzyka!

Pomimo ogromnego postępu od lat 90., gdy Polska przeszła od bankructwa do stabilnej gospodarki, innowacyjność wciąż pozostaje na niskim poziomie. Zamiast tworzyć nowe technologie, skupiamy się na optymalizacji istniejących rozwiązań. Kluczowe dla przyszłości gospodarki jest, aby Polska zaczęła kreować nowe technologie, takie jak innowacyjne leki czy materiały.

Ryzyko a badania innowacyjne

Aby móc stworzyć nowe, przełomowe technologie, niezbędne jest wsparcie badań podstawowych oraz wczesnych badań aplikacyjnych. Tego typu przedsięwzięcia wiążą się z ogromnym ryzykiem i wysokimi kosztami, które są często nieakceptowalne dla sektora prywatnego. Potrzebujemy długoterminowej strategii oraz modelu transferu wiedzy, aby promować jednostki i zespoły wybitne.

Co nas czeka w przyszłości?

Jeżeli Polska skoncentruje się jedynie na minimalizowaniu ryzyka, nie możemy oczekiwać rewolucji w innowacyjności. Zamiast liczyć posiłki w restauracji, powinniśmy zainwestować w jakościowe badania, które przyniosą realne efekty. Efektywny system oceniania jednostek naukowych przyniesie korzyści oraz pozwoli wykorzystać miliardy złotych z funduszy publicznych w sposób, który zwiększy jakość i efektywność polskiej nauki.