Polski radioteleskop RT4 w kryzysie! Ministerstwo odrzuciło finansowanie – co dalej?
2025-10-07
Autor: Tomasz
RT4 w niebezpieczeństwie – alarmują naukowcy!
Radioteleskop RT4, zlokalizowany w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Piwnicach pod Toruniem, odgrywa kluczową rolę w międzynarodowej sieci VLBI (Very Long Baseline Interferometry). To narzędzie umożliwia niezwykle precyzyjne obserwacje radiowe w globalnej współpracy. Niestety, zespół RT4 ogłosił złą wiadomość: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego postanowiło nie przyznać funduszy na jego działalność w latach 2026-2028. Bez pieniędzy, od 1 stycznia przyszłego roku, 32-metrowy radioteleskop może zostać całkowicie wyłączony z eksploatacji. To oznaczałoby dramatyczny koniec dla tego polskiego skarbu naukowego! Jak komentuje zespół, "to zapowiedź całkowitej zapaści kraju w zakresie finansowania nauki".
Niemoc finansowa – uczelnia apeluje o pomoc!
Na inauguracji roku akademickiego rektor UMK poruszył trudną sytuację RT4, jednak, jak się okazuje, nie wzbudziło to większego zainteresowania. Senat UMK podjął odpowiednią uchwałę w sprawie, jednak nadzieja na wsparcie finansowe jest nikła. Zaledwie 11 z 186 wniosków zakwalifikowało się do przyznania środków, co tylko potwierdza dramatyczny stan finansowania infrastruktury badawczej w Polsce.
Apel do ministerstwa – ostatnia szansa dla RT4?
Zarząd Instytutu Astronomii UMK wysłał pismo do ministerstwa, w którym apeluje o rewizję decyzji. Jak zauważają naukowcy, sytuacja wydaje się być surrealistyczna, biorąc pod uwagę, że jeszcze w 2020 roku radioteleskop przeszedł remont i modernizację. Teraz, jak wskazują, może to być ostatni wpis na oficjalnej stronie RT4. Fizyk Piotr Żuchowski ostrzega, że brak finansowania to niezwykle poważny błąd. Jeżeli zespół techniczny zostanie odsunięty, "radioteleskop z Piwnic pod Toruniem może już nigdy nie powrócić do swojej dawnej świetności".
Niezastąpione badania – co traci Polska?
Radioteleskop RT4 prowadzi niezwykle istotne badania, które obejmują obserwacje odległych galaktyk, poszukiwanie planet wokół pulsarów oraz analizę molekuł w gwiazdach i materii międzygwiazdowej. Dzięki dużym rozmiarom i strategicznemu położeniu, RT4 przyczynia się do znaczącego rozwoju sieci VLBI na wschodzie Europy. Wysoce wykwalifikowany zespół naukowy i inżynieryjny z Torunia stanowi nieocenioną pomoc w badaniach astronomicznych.
Czy los RT4 jest przesądzony?
Polska nauka stoi na krawędzi kryzysu. Jeżeli nie dojdzie do odmiany w sposobie finansowania, instrumenty takie jak RT4 będą musiały zamknąć swoje bramy na zawsze. Tu czas gra na niekorzyść naukowców – uratujmy polską astronomię!