W środę media obiegła kontrowersyjna opinia Rady Prawnej Konferencji Episkopatu Polski (KEP), która wyraziła zdecydowany sprzeciw wobec powołania komisji niezależnych ekspertów do zbadania przypadków wykorzystywania seksualnego małoletnich w polskim Kościele. W szczególności Tomasz Terlikowski, znany dziennikarz i komentator, relacjonował te wydarzenia na antenie RMF FM, a Robert Fidura, działacz na rzecz ofiar przemocy w Kościele, nie krył oburzenia. „To, co przeczytałem, to skandal” – stwierdził Fidura, podkreślając, że biskupi wydają się być nietykalni.

Powołanie komisji zapowiedziano już dwa lata temu, jako odpowiedź na rosnącą debatę publiczną dotyczącą wykroczeń seksualnych w Kościele, w tym kontrowersyjnej postawy Jana Pawła II wobec pedofilii. Choć potrzeba powołania niezależnego gremium jest powszechnie dostrzegana, działania te są ciągle odkładane. Najnowsza opinia Rady Prawnej wskazuje na ich niechęć do powołania komisji w planowanym kształcie. W dokumencie można znaleźć stwierdzenie, że „Rada Prawna KEP opiniuje negatywnie 'Zasady działania Komisji niezależnych ekspertów’, rekomendując niepowoływanie tej Komisji.”

Rada Prawna wyraża liczne zastrzeżenia do struktury komisji, szczególnie do potencjalnych przesłuchań biskupów. Z ich perspektywy, taki krok mógłby wprowadzić zamęt i stwarzać niebezpieczeństwo, że analiza działań duchownych przekształci się w prognozowanie winy, co jest poza ich kompetencjami. Ponadto krytykują możliwość współpracy z organizacjami zewnętrznymi, obawiają się, że to wpłynie na wiarygodność Kościoła.

Robert Fidura, komentując tę sytuację, zauważył, że solidaryzm korporacyjny biskupów zdaje się przebijać przez potrzebę reform i oczyszczenia. „Ich głównym celem jest ochrona instytucji, nie ofiar” – twierdzi Fidura. Dodał również, że mimo tego, iż opinia Rady Prawnej nie jest wiążąca, przewiduje, że biskupi mogą nie przyjąć pomysłu stworzenia komisji. „Usłyszymy, że są pewne niedoskonałości, które wymagają dalej czasu, modlitwy i namysłu” - prognozuje działacz.

Kolejne zebranie Konferencji Episkopatu Polski odbędzie się w dniach 12-14 marca w Warszawie, ale jak wskazuje wielu, temat komisji może być pomijany. Wewnętrzna agenda zebrania dostarcza pewnych wskazówek, które mogą sugerować, że sprawy związane z tej klasy badaniami mogą zostać zepchnięte na dalszy plan.

Co więcej, krytyka Rady Prawnej odnosi się również do sposobu, w jaki decyzje były podejmowane w przeszłości. Zgłoszone przeszłe głosowania budzą wątpliwości co do ich legalności, ponieważ zdaniem ekspertów, odbywały się one w trybie ad hoc i bez odpowiedniego ostrzeżenia, co budzi poważne zastrzeżenia co do pełnej przejrzystości procesów decyzyjnych.

Obserwatorzy zwracają uwagę, że powołanie komisji wymaga nie tylko woli, ale także odwagi, aby stawić czoło nieprzyjemnym prawdom, które mogą się wiązać z niewłaściwymi zachowaniami w Kościele. Jak długo jeszcze biskupi będą unikać konfrontacji z tymi kwestiami? Czas pokaże, czy potrzebne reformy w Kościele zostaną w końcu wprowadzone.