Opinia dr. Marcina Mrowca, głównego ekonomisty Grant Thornton

Opinia dr. Marcina Mrowca, głównego ekonomisty Grant Thornton, powstała w ramach projektu #RingEkonomiczny money.pl. Tematem dyskusji są zasady przyznawania świadczenia 800 plus, szczególnie w kontekście imigrantów. Program "Rodzina 500+" został wprowadzony jako odpowiedź na problemy demograficzne i ma swoje sukcesy, jednak nie poprawił on wskaźnika dzietności. Tymczasem sytuacja demograficzna w Polsce staje się coraz bardziej alarmująca, co wymaga przemyślenia celów polityki społecznej.

Koszty programu „800 plus”

Koszty programu „800 plus” w 2025 r. szacowane są na 70 mld zł, a całkowity koszt od jego wprowadzenia do końca roku wyniesie prawie 400 mld zł. Wysokie wydatki na program nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, a wprowadzenie kryteriów dochodowych lub pracy może być pierwszym krokiem do jego racjonalizacji. Niezbędne jest jednak dokładne zbadanie całego systemu zabezpieczeń społecznych, aby działania były spójne i miały swoje uzasadnienie w szerszym kontekście polityki społecznej.

Głos w debacie

W debacie na temat 800 plus pojawia się coraz więcej głosów, które wskazują, że program w obecnej formie może działać demotywująco, szczególnie dla kobiet pracujących na niskopłatnych stanowiskach. Istnieje ryzyko, że wprowadzenie kryteriów dochodowych może pogłębić problem „podwójnego uderzenia” w rodzinach, gdzie utrata pracy skutkuje nie tylko brakiem środków do życia, ale także brakiem dostępu do świadczeń.

Indywidualne podejście do imigrantów

Ekonomiści zauważają, że w kontekście imigrantów należy podejść indywidualnie do sytuacji każdej rodziny, zwłaszcza tych, które mogą mieć trudności w dostosowaniu się do polskiego rynku pracy. Warto rozważyć różne strategie, takie jak pomoc w asymilacji i integracji, które mogłyby przynieść korzyści w dłuższej perspektywie.

Przekształcenie programu 800 plus

Ponadto postuluję, aby rozważyć przekształcenie programu 800 plus w coś, co bardziej odpowiada potrzebom współczesnego społeczeństwa. W szczególności warto zwrócić uwagę na to, aby środki finansowe były wydawane na wsparcie systemu edukacji i opieki, zapewniając dzieciom stosowne warunki do nauki i rozwoju. Przykładem mogą być zwiększone nakłady na szkoły oraz przedszkola, które powinny być w stanie zapewnić większą pomoc i opiekę.

Wnioski

Wnioskując, zamiast bezpośrednich transferów pieniężnych, bardziej efektywne mogłoby być stworzenie systemu, który ułatwiłby życie rodzicom i faworyzowałby długoterminowe inwestycje w przyszłość dzieci. Wprowadzenie kryteriów dochodowych i pracy to wyzwanie, które wymaga przemyślanej strategii oraz racjonalnego zaplanowania, aby nie zaszkodzić rodzinom, które najbardziej potrzebują wsparcia.

Podsumowanie

Zarówno ekonomiczne, jak i społeczne aspekty polityki 800 plus powinny być przemyślane, a zmiany, które zostaną zaproponowane, powinny być oparte na solidnych analizach i badaniach oraz doświadczeniach innych krajów. Tylko w ten sposób możemy stworzyć skuteczną politykę, która rzeczywiście pomoże w zwiększeniu dzietności i wsparciu najsłabszych gospodarstw domowych.