Najnowsze doniesienia z konferencji CROI 2023 w San Francisco przynoszą nadzieję w walce z wirusem HIV. Dwie osoby, które przeszły przeszczep komórek macierzystych, mogą być pierwszymi, które osiągnęły trwałą remisję HIV bez konieczności stosowania leków antyretrowirusowych.

Obaj pacjenci otrzymali komórki macierzyste od dawców z rzadką mutacją genetyczną znaną jako CCR5-delta 32, która daje odporność na zakażenie wirusem HIV. Taka terapia, polegająca na przeszczepie komórek macierzystych, była stosunkowo znana w medycynie, ale dotychczas jej użycie w leczeniu pacjentów z HIV było ograniczone z powodu wysokiego ryzyka oraz kosztów.

Pierwszy z wyleczonych pacjentów, 67-letni mężczyzna, przez 14 lat żył z HIV, a przeszczep otrzymał w wyniku leczenia ostrej białaczki szpikowej. Po przerwaniu sztucznej terapii antyretrowirusowej wirus wrócił, jednak później, po kolejnym okresie leczenia, pacjent osiągnął długoterminową remisję.

Drugi przypadek dotyczy 58-letniego „pacjenta z Oslo”, który przeszedł przeszczep od brata, również nosiciela mutacji CCR5-delta 32. Od dwóch i pół roku pacjent nie przyjmuje leków antywirusowych i również jest wolny od HIV – to pierwszy taki przypadek na świecie.

Eksperci wskazują, że mimo obiecujących wyników terapia przeszczepami komórek macierzystych wymaga dalszych badań. Przeszczep komórek wiąże się z ryzykiem powikłań, takich jak zespół przeszczepu przeciwko gospodarzowi (GvHD), którego skutki mogą być poważne, ale jednocześnie mogą ograniczać rezerwuary wirusa.

Nie możemy zapominać, że liczba zakażonych HIV rośnie w wielu krajach, w tym w Polsce, gdzie lokalne organizacje mówią o konieczności kontynuowania edukacji i dostępu do testów oraz terapii. Mimo pewnych sukcesów w terapiach, walka z HIV i AIDS nadal stoi przed wieloma wyzwaniami.

Pozostaje mieć nadzieję, że przyszłość przyniesie kolejne innowacje w leczeniu oraz większy dostęp do terapii, które mogą uratować życie wielu ludzi.