El Niño i La Niña znacząco wpływają na pogodę na całym świecie, a ich nietypowe zachowanie budzi coraz większe zainteresowanie naukowców.

Te zjawiska meteorologiczne są odpowiedzialne za skrajne warunki klimatyczne, od ekstremalnych upałów po katastrofalne powodzie. Ostatnie lata przyniosły nam dramatyczne zmiany: El Niño przyniosło upalne fale i susze, podczas gdy obecnie obserwujemy dominację La Niña, która według prognoz wkrótce może ustąpić.

Co ciekawe, El Niño to zjawisko związane z wysokimi temperaturami w powierzchniowych warstwach wody Oceanu Spokojnego, podczas gdy La Niña charakteryzuje się ich niskimi wartościami. Mimo iż oba zjawiska mają swoje własne wzorce, czasem występują znaczące odchylenia od normy, co zauważyli naukowcy z Instytutu Oceanograficznego Scripps na Uniwersytecie Kalifornijskim.

W analizy danych meteorologicznych z ostatnich 70 lat zbadano przypadki takie jak rok 2023, kiedy La Niña przyniosła niezwykle mokre warunki w południowo-zachodnich Stanach Zjednoczonych, oraz rok 2015, podczas którego El Niña okazała się znacznie bardziej sucha od przewidywanych norm.

Badacze odkryli, że to zjawisko znane jako rzeki atmosferyczne (Atmospheric Rivers - AR) może być kluczem do wyjaśnienia tych nietypowych lat. Rzeki atmosferyczne to wąskie pasma powietrza, które transportują ogromne ilości pary wodnej z tropików. Po dotarciu na ląd mogą prowadzić do opadów deszczu i osuwisk.

Badania wskazują, że rzeki atmosferyczne mogą mieć większy wpływ na opady roczne w USA niż sama aktywność El Niña i La Niña. Ciekawe, że wpływ tych zjawisk sięga również Europy, gdzie rzeki atmosferyczne były odpowiedzialne za intensywne opady.

Najnowsze badania opublikowane w „Climate Dynamics” sugerują, że tradycyjne prognozy oparte na El Niña i La Niña mogą być niewystarczające. Rzeki atmosferyczne mogą znacząco zmieniać przewidywane modele opadów, co oznacza, że lata z zjawiskami ENSO mogą w przyszłości bardziej odbiegać od typowych schematów.

- W miarę postępujących zmian klimatycznych, sezonowe anomalie opadów mogą stać się trudniejsze do przewidzenia, ponieważ przewiduje się, że rzeki atmosferyczne coraz bardziej będą wpływać na roczne sumy opadów - mówią naukowcy.

W celu poprawy dokładności prognoz, naukowcy planują połączyć prognozy sezonowe oparte na ENSO z krótkoterminowymi przewidywaniami uwzględniającymi rzeki atmosferyczne. Taki krok ma na celu lepsze planowanie gospodarowania zasobami oraz zwiększenie bezpieczeństwa w obliczu zmieniającego się klimatu.