Kwestia tymczasowych aresztów od lat wywołuje gorące dyskusje w Polsce. Problem nie dotyczy jedynie długości ich trwania, ale także coraz częstszego, zdaniem krytyków, stosowania tego środka. Ministerstwo Sprawiedliwości, prowadzone przez ministra Bodnara, rozważa nową zmianę w przepisach, która może zrewolucjonizować polski system wymiaru sprawiedliwości - wprowadzenie aresztu domowego.

Zgodnie z planami resortu, areszt domowy miałby być wprowadzony jako alternatywa dla aresztu tymczasowego, co znaczy, że podejrzani mogliby spędzać czas w swoim miejscu zamieszkania, poddani jednocześnie dozorczej kontroli elektronicznej. Jak tłumaczy wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha, dozór elektroniczny obecnie stosowany jest po zakończeniu postępowania sądowego, ale ma szansę na wykorzystanie go także w czasie postępowania przygotowawczego - „to krok w stronę bardziej humanitarnego traktowania podejrzanych.”

System miałby działać w taki sposób, że osoba objęta aresztem domowym otrzymałaby lokalizator GPS, co pozwoliłoby sądowi kontrolować jej miejsce pobytu. Opuszczenie mieszkania bez zgody sądu wiązałoby się z poważnymi konsekwencjami, włącznie z powrotem do aresztu.

Wiceminister Myrcha zaznaczył, że areszt domowy mógłby być stosowany w sytuacjach, w których nie istnieje obawa o matactwo, ale istnieje ryzyko ucieczki. To byłoby odpowiedzią na potrzeby reformy systemu karania, której domagają się organizacje broniące praw człowieka oraz środowiska przedsiębiorców.

Marcin Wolny z Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka podkreśla, jak ważne jest wprowadzenie nowego środka zapobiegawczego, który będzie dostosowany do rzeczywistych potrzeb oraz okoliczności danego przypadku. Przypomina, że wprowadzenie aresztu domowego to krok w stronę większego zrównoważenia systemu prawnego.

Jednak to nie koniec reform. W 2021 roku Związek Przedsiębiorców i Pracodawców w swoim raporcie wskazał na konieczność ograniczenia stosowania aresztu tymczasowego, zwracając uwagę na potrzebę reform, ograniczających czas trwania aresztu do 12 miesięcy, a nie 24, jak to ma miejsce obecnie.

Z raportu fundacji Court Watch wynika, że liczba osób przebywających w polskich aresztach wzrosła o 100 proc. w latach 2015-2019. To alarmujące dane, które pokazują powagę sytuacji. Średni czas oczekiwania na wyrok dla oskarżonych wynosi w Polsce 9 miesięcy, w przeciwieństwie do większości krajów UE, gdzie nie przekracza 6 miesięcy.

Rzecznik Praw Obywatelskich Marcin Wiącek również zwrócił uwagę na konieczność zmian, wskazując na problemy z przedłużaniem aresztów, mimo prób ich uregulowania przez Trybunał Konstytucyjny. Ministerstwo zapowiada zmiany prawne, które mogą zostać wprowadzone już w przyszłym roku.

Dodatkowo, planowane są reformy związane z Krajowym Rejestrem Sądowym, mające na celu uproszczenie procedur dla przedsiębiorców. Większa elektronizacja oraz restrykcje dla podmiotów, które nie dostarczają sprawozdań, to kolejne kroki, które mogą poprawić sytuację w tym zakresie. Równocześnie, zniesienie obowiązku publikacji informacji o wpisach w KRS ma na celu redukcję kosztów zarówno dla firm, jak i dla Ministerstwa.

To wszechstronne podejście ministerstwa w kwestii reformy nie tylko przyczyni się do poprawy sytuacji prawnej osób podejrzanych, ale także wpłynie na bezpieczeństwo obrotu prawnego w Polsce, co jest szczególnie istotne dla lokalnych przedsiębiorców. Nadszedł czas na zmiany, które mogą odmienić oblicze polskiego wymiaru sprawiedliwości!