Wielu rolników i specjalistów z niepokojem oczekuje na Wieleletnie Ramy Finansowe (WRF) Unii Europejskiej, które ustanowią zasady wydatków na najbliższe siedem lat. W obliczu kryzysu wywołanego inwazją Rosji na Ukrainę, priorytety budżetowe są dobrowolnie przekierowywane w stronę bezpieczeństwa, obronności oraz innowacji. Na horyzoncie pojawiają się również wzrastające koszty związane z obsługą zadłużenia Funduszu Odbudowy, utworzonego po pandemii COVID-19.

Według portalu Euractiv, "Komisja przyjmuje nową strategię uproszczenia budżetu, zwiększenia elastyczności i lepszego dostosowania do aktualnych wyzwań, zarówno geopolitycznych, jak i klimatycznych." To może jednak oznaczać trudne negocjacje pomiędzy państwami członkowskimi w kontekście potencjalnych cięć w budżetach rolników oraz regionów borykających się z trudnościami.

Mniej funduszy, więcej problemów?

Nadchodzące zmiany w WRF mogą oznaczać rewolucję w sposobie wydatkowania funduszy. Wprowadzenie rezerw, które mają pozwolić na szybszą reakcję na bieżące zagrożenia, wprowadzi nowe zasady w administracji funduszami. Nadchodzące reformy sugerują połączenie dotychczasowych funduszy w kilka większych, co budzi kontrowersje wśród rolników.

Instytut Zielonej Gospodarki opublikował dokument, w którym wymienia trzy najważniejsze fundusze, które mogłyby zostać wprowadzone: Fundusz Krajowych i Regionalnych Partnerstw, Europejski Fundusz Konkurencyjności oraz Globalna Europa.

Obawy rolników i przyszłość WPR

Rośnie niepewność wśród rolników, którzy mogą zyskać mniejszy udział w budżetach, wydatki na Wspólną Politykę Rolną (WPR) mogą być znacznie ograniczone. "Propozycja budżetowa Komisji z lipca może przynieść rozczarowanie" – mówi Adrianna Wrona z Instytutu Zielonej Gospodarki.

Zarówno Polska, jak i inne kraje, takie jak Francja i Hiszpania, apelują o zwiększenie całkowitego budżetu, ale pojawiają się wskazówki, że Komisja może rozważać cięcia sięgające 15-25% w wydatkach na rolnictwo.

Wrona zwraca uwagę, że brakuje realnego wsparcia dla działań proekologicznych, co może negatywnie wpłynąć na finansowanie projektów związanych z ochroną klimatu.

Przyszłość budżetu UE - co dalej?

Reforma budżetu wymaga jednomyślnej zgody Parlamentu Europejskiego oraz państw członkowskich. Wyniki negocjacji będą miały znaczący wpływ na dostępność funduszy, a także na sposób ich wykorzystania.

Adrianna Wrona podkreśla, że wiele pytań wciąż pozostaje bez odpowiedzi, a szczegóły propozycji Komisji poznamy najwcześniej 16 lipca, co zostawią nas w niepewności do września.

Ostateczne zatwierdzenie nowych Wieloletnich Ram Finansowych planowane jest na początek 2027 roku. Rolnicy muszą zatem przygotować się na zawirowania i potencjalne zmiany, które mogą wpłynąć na przyszłość ich działalności.