Francuski ekonomista, Portes, ostrzega, że prawdziwy kryzys gospodarczy w Rosji jest tuż za rogiem. W ciągu roku po inwazji na Ukrainę, kraj ten stracił około miliona obywateli, a wielu z nich to młodzi, wykształceni ludzie – 86% tych, którzy opuścili Rosję w 2022 roku, miało mniej niż 45 lat, a 80% z wyższym wykształceniem. Utrata najbardziej utalentowanych ludzi będzie miała katastrofalne skutki dla przyszłości kraju, zwłaszcza w kontekście innowacji i rozwoju gospodarczego.

Zgony i migracje nie tylko osłabiają rynek pracy, ale także prowadzą do drenażu mózgów. Rosja straciła w 2022 roku niemal 42 miliardy dolarów, kiedy zamożniejsi obywatele zdecydowali się emigrować i zabrać swoje oszczędności. Portes podkreśla, że to pogłębi już istniejące problemy, takie jak inflacja, która z roku na rok staje się coraz bardziej niekontrolowana.

— Niezależnie od tego, jak potoczą się losy wojny, w ciągu pięciu lat gospodarka Rosji może całkowicie się załamać, tracąc zarówno kapitał fizyczny, jak i intelektualny — mówi Portes. To prognoza, która wzbudza niepokój, zwłaszcza w obliczu spadającego wskaźnika urodzeń, co oznacza, że kraj może stawić czoła jeszcze większym problemom demograficznym.

W rzeczywistości, Instytut Ekonomii Rosyjskiej Akademii Nauk szacuje, że w 2023 roku w Rosji brakuje około 5 milionów pracowników, zwłaszcza w branżach takich jak produkcja, budownictwo i transport. Niestety, niewielkie są szanse, że rosyjska gospodarka zdoła odwrócić ten trend. Dodatkowo, według danych Rosyjskiego Urzędu Patentowego, liczba zgłoszeń patentowych w 2022 roku spadła o 13%, co wskazuje na spadek innowacyjności.

Gospodarka, zamiast rozwijać się, może przekształcić się w strukturę zależną od zasobów naturalnych, co prowadzi do poważnych obaw o przyszłość jakości życia obywateli. Portes zauważa, że to nie tylko kwestia materialna, ale również kryzys w każdym aspekcie życia publicznego - edukacji, opieki zdrowotnej, czy usług społecznych.

Mimo ostrzeżeń z różnych stron, mówi się o możliwości głębokiej recesji, która może dosięgnąć Rosję do końca roku. W obliczu tego, wielu ekspertów porównuje sytuację współczesnej Rosji do lat 90. XX wieku, kiedy to kraj przeżywał podobny kryzys.

— Jeśli nie podejdziemy do tego świadomie, możemy przejść do gospodarki, która staje się coraz mniej rozwinięta — konkluduje Portes. Eksperci biją na alarm, ponieważ przyszłość gospodarki Rosji wydaje się coraz bardziej niepewna i zagrożona.