Nauka

Sen: Dlaczego niektórzy potrzebują go mniej? Nowe odkrycia z badań

2025-07-17

Autor: Michał

Fascynujące odkrycia naukowców

Dlaczego niektórzy ludzie zasypiają na znacznie krótszy czas niż inni? Odpowiedzi dostarczają najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco oraz Uniwersytetu Stanforda. Wskazują oni na genetyczne mutacje, które mogą być przyczyną tego zjawiska. Osoby, które naturalnie śpią krótko, często noszą rzadkie warianty genów, które sprawiają, że ich sen jest bardziej regenerujący.

Zaskakujące przypadki długowieczności

Podobne obserwacje przedstawili badacze z Chińskiej Akademii Nauk. Zbadali kobietę w wieku siedemdziesięciu lat, która posiada jedną z tych mutacji. Przez większość życia sypiała zaledwie sześć godzin na dobę, a mimo to jest w doskonałej formie zarówno fizycznej, jak i umysłowej.

Jak sen wpływa na zdrowie?

Większość dorosłych uważa, że do optymalnego funkcjonowania potrzebuje od 6 do 7 godzin snu. Zbyt krótki sen prowadzi do wielu zdrowotnych problemów, od otyłości i cukrzycy typu 2, po zaburzenia nastroju i choroby neurodegeneracyjne. Dr Monika Białecka, neurolog z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego, zwraca uwagę, jak poważne skutki niesie za sobą brak snu, który może powodować zawały i udary.

Sen Polaków: alarmujące statystyki

W Polsce ponad 41% dorosłych boryka się z problemami ze snem, co wpływa na ich wydajność w pracy i kosztuje gospodarkę prawie 9 miliardów złotych rocznie. Nieefektywny sen wpływa nie tylko na zdrowie, ale także na produktywność.

Bariery w dostępie do leczenia snu

Mimo rosnących problemów, w Polsce pacjenci z zaburzeniami snu mają ograniczony dostęp do odpowiedniej pomocy. W Warszawie działa tylko jedna poradnia zajmująca się badaniem snu, a w Szczecinie tego typu usługi są praktycznie niedostępne.

Podstawowe potrzeby snu i cykle dobowego

Co ciekawe, badania pokazują też, że zmiany w rytmach snu wyglądają inaczej w zależności od pory roku. Zimową porą ludzie potrzebują więcej snu, co potwierdzają badania, które pokazują, że w grudniu ochotnicy spali średnio godzinę dłużej niż w czerwcu.

Znaczenie melatoniny dla snu

Niedobór melatoniny, hormonu snu, również wpływa na naszą zdolność zasypiania. Sztuczne światło emitowane przez urządzenia elektroniczne zaburza naturalny rytm dobowy, co skutkuje problemami ze snem.

Jak nasz sen wpływa na przyszłość?

Naukowcy zwracają uwagę, że przywrócenie naturalnych rytmów snu może pomóc w polepszeniu jakości naszego życia. Potencjalnie proste zmiany w przyzwyczajeniach związanych z godzinami snu mogłyby zdziałać ogromne cuda.

Sny i nasza ewolucyjna historia

Interesujący jest też kontekst ewolucyjny. Nasi przodkowie prawdopodobnie spali krócej z powodu zagrożeń drapieżników. Badania przeprowadzone wśród współczesnych społeczności myśliwych-zbieraczy sugerują, że średni czas snu wynosi od 5,7 do 7,1 godzin.

Co mówią nauka i doświadczenie?

Badania również sugerują, że nie ma jednego 'idealnego' sposobu spania. I choć łatwo jest przyswoić różne rekomendacje, to każda osoba powinna znaleźć tę pozycję, w której czuje się najlepiej. To dowód na to, jak złożonym i osobistym aspektem jest sen oraz jak wpływa na nasze zdrowie i samopoczucie.