Do tej pory za jedną z głównych przyczyn globalnego wymierania w erze dinozaurów uznawano intensywną działalność wulkaniczną, która znacznie ociepliła klimat i przyczyniła się do podziału superkontynentu Pangei na poszczególne kontynenty. Jednak najnowsze badania wskazują, że kluczową rolę w wymieraniu dinozaurów, a także innych gatunków zwierząt, odegrało ochłodzenie klimatu, a nie jego ocieplenie.

Wulkaniczna chłodnia

Analizy opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences ujawniają, że okres intensywnej erupcji wulkanów był krótszy, niż wcześniej sądzono. Wulkaniczne erupcje emitowały cząsteczki siarczanów, które przyczyniły się do znacznego obniżenia temperatury na Ziemi, prowadząc wręcz do sytuacji, w której życie na planecie doświadczało ekstremalnych warunków zimowych. To zjawisko, choć na krótszą metę, powodowało zamrożenie ekosystemów, co wpłynęło na wiele organizmów. Te zaskakujące ustalenia sugerują, że zmiany temperatury w okresie triasu miały dramatyczne konsekwencje dla ewolucji życia na Ziemi.

Zależności klimatyczne

Ciekawym istnieniem jest to, że podczas późniejszego okresu, w którym dwutlenek węgla w atmosferze osiągnął trzykrotnie wyższe stężenia niż obecnie, też nie minęły nas kolejne erupcje. Jednak kluczowym w tym wszystkim wydaje się wcześniejsze ochłodzenie, które znacznie ograniczyło przetrwanie wielu większych gatunków. To drobniejsze zwierzęta, takie jak pierwsze dinozaury i wczesne ssaki, bardziej sprzyjały przetrwaniu, ponieważ łatwiej mogły schować się w swoich norach, korzystając z naturalnej izolacji.

Wymieranie triasowo-jurajskie

Wymieranie triasowo-jurajskie jest często kojarzone z erupcją Prowincji Magmowej. Badania wykazały, że okres, w którym doszło do tych erupcji, trwał około 100 lat, co wystarczyło do uwolnienia do atmosfery znaczącej ilości siarczanów. Cząsteczki te, w przeciwieństwie do dwutlenku węgla, szybko opadają z atmosfery, dlatego proces ochłodzenia był raczej przejściowy. Niemniej jednak jego wpływ na ekosystemy był drastyczny.

Najnowsze odkrycia pokazują, że ich wpływ na ewolucję, a także przetrwanie i wymieranie gatunków, był znacznie bardziej skomplikowany, niż dotychczas sądzono. Mimo że dinozaury dominowały na Ziemi przez miliony lat, różnorodność warunków klimatycznych oraz ich nagłe zmiany miały kluczowe znaczenie dla przyszłości życia na naszej planecie.