Już 8 lutego 2025 roku, Litwa, Łotwa i Estonia dokonają historycznego odłączenia od rosyjskiego systemu elektroenergetycznego, co z pewnością wywoła znaczące zmiany w regionie. Systemy krajów bałtyckich są w pełni przygotowane do synchronizacji z europejskim systemem energetycznym, co było efektem niemal 20-letnich przygotowań i inwestycji przekraczających 1,6 miliarda euro.

Prezydent Łotwy, Edgars Rinkēvičs, wskazał na możliwość prowokacji ze strony Rosji, co skłoniło służby do podjęcia specjalnych środków bezpieczeństwa. W tej sytuacji „służby zostały postawione w stan najwyższej gotowości” – oznajmił Rinkēvičs.

Kluczowym elementem tego narzędzia jest LitPol Link, linia elektroenergetyczna łącząca Polskę z Litwą, pozwalająca na wymianę energii w obie strony. Ta linia, o napięciu 400 kV, jest strategiczna, zwłaszcza w kontekście geopolitycznym, ponieważ jej infrastruktura znajduje się w szczególnie wrażliwym regionie tzw. przesmyku suwalskiego.

Grzegorz Onichimowski, szef Polskich Sieci Energetycznych, podkreślił znaczenie zabezpieczeń: "Ochrona infrastruktury jest priorytetem. Wysoka gotowość naszych śmigłowców do patrolowania obszaru dowodzi, że jesteśmy gotowi na wszelkie nieprzewidziane sytuacje".

Na przedpolu tej historycznej zmiany, Litwa ogłosiła, że w celu podniesienia poziomu bezpieczeństwa wzmocniła ochronę mostu energetycznego LitPol Link. Współpraca międzynarodowa oraz intensyfikacja monitorowania infrastruktury poprzez wykorzystanie śmigłowców i dronów są istotnymi krokami w zapewnieniu bezpieczeństwa.

Ostateczne wywiedzenie z rosyjskiego systemu synchronizacji IPS/UPS stało się kluczowym tematem od momentu przystąpienia krajów bałtyckich do Unii Europejskiej. Choć początkowe plany pojawiły się już w 2007 roku, pełna realizacja trwała do dziś, przynosząc znaczące inwestycje i rozwój infrastruktury.

Całkowite koszty operacji uzyskano częściowo z funduszy unijnych, a ich wpływ na bezpieczeństwo energetyczne regionu jest nie do przecenienia. Synchronizacja z systemem CESA (Continental Europe Synchronous Area) poprzez LitPol Link to nie tylko krok ku niezależności, ale także istotny krok w budowie politycznej stabilności w regionie.

Dzięki wdrożeniu zaawansowanych technologii i współpracy międzynarodowej, kraje bałtyckie stają przed nową erą w energetyce, a ich bezpieczeństwo oraz stabilność będą miały wpływ na całą Europę.