Księżyc – od wieków w naszej nocnej przestrzeni

Księżyc, majestatycznie unoszący się obok naszej planety, od tysięcy lat fascynuje ludzi. 1 sierpnia 1971 roku część tej niezwykłej historii została zapisana w jego kraterach, gdy astronauci z misji Apollo 15, David Scott i James Irwin, odkryli niezwykle starą skałę, która miała dostarczyć kluczowych informacji o pochodzeniu Księżyca.

Rewolucyjna hipoteza zderzenia

Wyjątkowa próbka, znana jako Skała Genesis, obaliła popularne teorie, według których Księżyc miał zostać przechwycony przez Ziemię lub powstać obok niej. Odkrycie to podważyło te koncepcje, ujawniając niezwykle przekonywującą teorię mówiącą o gigantycznym zderzeniu.

Według tej hipotezy, około 4,5 miliarda lat temu, obiekt wielkości Marsa (nazywany Teją) zderzył się z młodą Ziemią, wyrzucając w przestrzeń kosmiczną ogromne ilości stopionych skał, które ostatecznie połączyły się, tworząc Księżyc, którego dziś znamy. Philipp Heck z Uniwersytetu Chicagowskiego zaznacza, że to wydarzenie miało katastrofalne skutki dla wczesnej Ziemi, eliminując wszelkie prymitywne formy życia.

Kiedy powstał Księżyc?

Pojawienie się Księżyca jest ściśle powiązane z wczesną historią naszej planety, ale dokładny czas tego przełomowego wydarzenia wciąż pozostaje tajemnicą.

Wiek większości meteorytów księżycowych, które dotarły na Ziemię, szacuje się na około 4,35 miliarda lat, a próby przywiezione z misji Apollo również datuje się na ten sam okres. Uważa się, że powstały one z oceanu magmy na Księżycu po wielkim zderzeniu.

W 2023 roku badacze oznaczyli cyrkony z najstarszej próbki Apollo na 4,51 miliarda lat, co oznacza cofnięcie się w czasie o 40 milionów lat – to niewiele w skali Układu Słonecznego, ale znacząco dla historii życia.

Niezwykłe badania: wgląd w przeszłość

Obecne badania sugerują, że Księżyc mógł powstać około 200 milionów lat po utworzeniu Układu Słonecznego. Jednak symulacje ewolucji tego układu sugerują, że Księżyc musiał pojawić się jeszcze wcześniej.

Jednym z głównych wyzwań w określeniu rzeczywistego wieku Księżyca jest to, że wiele jego obszarów jest wciąż niezbadanych. To szczególnie dotyczy niewidocznej strony Księżyca, która mniej ucierpiała w wyniku procesów geologicznych niż ta, która jest zwrócona ku Ziemi. Badania tej dziewiczej strony mogą pomóc w rozwikłaniu zagadek otaczających wiek Księżyca i jego tajemnic.