Nauka

Szarańcza: Zagrażająca plaga, która decyduje o losie tysięcy ludzi

2025-08-24

Autor: Agnieszka

Kiedy nadchodzi Armagedon?

Latem 1874 roku mieszkańcy południowych stanów USA mogli pomyśleć, że zbliża się koniec świata. Przez niebo przeszła ogromna chmura, która zasłoniła słońce na wiele godzin. Zamiast diabła pojawił się niezwykle potężny rój szarańczy. Liczba osobników mogła sięgnąć nawet 12,5 biliona, a ich zasięg wyniósł 512 tysięcy km², co czyniło to wydarzenie największą koncentracją zwierząt w historii według Księgi Rekordów Guinnessa.

Potęga szarańczy!

Szarańcza zjadła dosłownie wszystko – od roślin po strzechy domów, ubrania, a nawet wełnę ze owiec. Odchody i ciała tych owadów zanieczyściły rzeki, a pociągi miały problemy z przyczepnością, gdyż tory były pokryte insektami. Mimo prób walki przy użyciu ognia czy materiałów wybuchowych, masa szarańczy dusiła płomienie. Straty szacowano na 200 milionów dolarów, co dziś mogłoby sięgnąć miliardów. Dzięki pomocy rządu uniknięto masowego głodu, chociaż plaga trwała wiele dni i miała wpływ przez następne dwa lata. Co ciekawe, ta katastrofa nigdy nie powróciła.

Cudowna natura prostoskrzydłych

Większość ludzi zna owady jak motyle czy chrząszcze, ale dla laików nazwa 'prostoskrzydłe' (Orthoptera) może być mało znana. Koncerty koników polnych i świerszczy to niezapomniany element lata, ale niektórzy mogą się obawiać dużych pasikoników zielonych. Pomimo tego, strach nie umywa się do paniki, jaką wywołała szarańcza.

Biblijna plaga powraca

"Wypuść mój lud, aby Mi służył… owi srogo! Zastanów się - szarańcza znów może przyjść!" – ostrzega Biblia. Różne gatunki szarańczy, jak szarańcza wędrowna i pustynna, są w stanie w ciągu jednego dnia wywołać klęskę głodu na ogromnym obszarze. Taki rój potrafi w jeden dzień zjeść tyle, co 35 tysięcy ludzi. Kraje w Afryce i Azji są szczególnie zagrożone. XX wiek przyniósł kilka plagi, w tym najdłuższą, która trwała aż 13 lat. Ludzie nauczyli się radzić sobie z szarańczą, przynajmniej tak nam się wydawało.

Samotnicy i imprezowicze – cykl życia szarańczy

Reprodukcja jeżycy, której jaja i nimfy kładą fundament pod jej sukces, jest kluczem do przetrwania. Samica składa około 100 jaj w miękkiej glebie. Choć pojedyncze osobniki są nieszkodliwe, w odpowiednich warunkach mogą szybko zmienić się w ogromne stada. Wystarczą opady deszczu w miejscach lęgowych, by szarańcza zamiast pozostawać samotna, zaczęła żerować wspólnie.

Walka z naturą – misja międzynarodowa

Od lat 30. XX wieku trwają międzynarodowe wysiłki, by zwalczyć szarańczę. W Rzymie funkcjonuje Dział Informacji o Szarańczach, który monitoruje ich obecność. Korzystają z nowoczesnych technologii, superkomputerów oraz zdjęć satelitarnych. Walka polega też na stosowaniu silnych biopestycydów i naturalnych wrogów szarańczy, takich jak drapieżne owady czy ptaki.

Czy jesteśmy gotowi na nadejście kolejnej plagi?

W obliczu historii, która pokazuje, jak szybko natura potrafi obrócić się przeciwko ludzkości, warto się zastanowić, czy naprawdę jesteśmy gotowi na kolejną plagę szarańczy. Historie z przeszłości uczą, jak istotne jest zrozumienie i monitorowanie tych potężnych owadów.