Księżyc pełen tajemnic

Nowe odkrycia dokonane przez Indyjską Organizację Badań Kosmicznych (ISRO) rzucają nowe światło na ewolucję Księżyca i potwierdzają, że jego powierzchnia została uformowana z magmy około 4,5 miliarda lat temu. Naukowcy udowodnili, że gdy Księżyc powstał i zaczynał się ochładzać, na jego powierzchnię wypłynęła stopiona anortozyt – skała magmowa bogata w plagioklazy, minerały najpowszechniejsze w skorupie ziemskiej.

Dowody na obecność anortozytu naukowcy znaleźli przez analizę danych z łazika Pragyan, a wyniki ich badań zostały opublikowane w czasopiśmie "Nature". Warto przypomnieć, że wcześniejsze badania, prowadzone w ramach amerykańskiego programu Apollo, odkryły ślady oceanów magmy w rejonach bliżej równika Księżyca.

Misja Chandrayaan-3

Warto zaznaczyć, że łazik Pragyan, z którego nazwa pochodzi od sanskryckiego słowa oznaczającego "mądrość", działał na Księżycu przez 10 dni. Został on dostarczony na powierzchnię Księżyca przez lądownik Vikram, nazwany na cześć indyjskiego fizyka Vikrama Sarabhai. Pragyan, kontrolowany z ziemi, zbierał dane w obszarze o wysokiej szerokości geograficznej. Jego budowa pozwoliła na wytrzymywanie ekstremalnych temperatur w zakresie od -10 do 70 stopni Celsjusza, co umożliwiło mu sprawne poruszanie się po nierównej powierzchni pokrytej reglitem (luźną warstwą zwietrzałych skał).

Naukowcy odkryli, że Pragyan przeprowadził 23 pomiary z użyciem spektrometru rentgenowskiego cząstek alfa (APXS), co pozwoliło na zdalną analizę chemiczną. Dzięki bombardowaniu promieniowaniem alfa na badanym obszarze emitowane są cząstki, które pozwalają określić skład mineralny gruntów Księżyca.

Wstrząsające znaleziska

Nie tylko anortozyt okazał się istotnym odkryciem. Badania wykazały również ślady uderzenia ogromnego meteorytu w regionie południowego bieguna Księżyca. To zdarzenie, które miało miejsce około 4 miliardów lat temu, doprowadziło do powstania jednego z największych kraterów w Układzie Słonecznym – Basenu Południowego Bieguna Aitken, którego średnica wynosi 2500 kilometrów, a głębokość przekracza 8 kilometrów.

Obecność magnezu w próbkach z misji Chandrayaan-3 może dostarczyć nowych informacji na temat potężnego uderzenia meteorytu. Naukowcy wskazują, że ten pierwiastek mógł zostać wyrzucony na powierzchnię Księżyca w wyniku tego zdarzenia, co potwierdza jego gwałtowny wpływ na geologię naszego naturalnego satelity.

Perspektywy dla przyszłych misji

Indyjscy naukowcy mają nadzieję, że dane zdobyte w trakcie misji pomogą im odkryć niepodważalne dowody na obecność wody w kraterach południowego bieguna Księżyca, co byłoby kluczowe dla przyszłych załogowych misji i ewentualnej budowy baz. Warto również zauważyć, że w 2020 roku chińska misja Chang’e 5 również dostarczyła dowodów na obecność wody na Księżycu, co czyni południowy biegun szczególnie obiecującym miejscem w badaniach.

Wszystko wskazuje na to, że przyszłe misje, takie jak NASA Artemis, mogą przybliżyć nas do stworzenia stałych baz na Księżycu, gdzie lód wodny może być przekształcany w wodę pitną, tlen i paliwo dla rakiet. Te badania nie tylko rozwiną naszą wiedzę o Księżycu, ale także otworzą drogę do nowych eksploracji kosmosu, które mogą zrewolucjonizować sposób, w jaki ludzie podróżują i żyją poza Ziemią.