Jetörzda sztucznej inteligencji w publikacjach naukowych

Czytając abstrakty naukowe, coraz trudniej jest odróżnić, czy tekst został stworzony przez człowieka, czy przez zaawansowany model językowy, na przykład ChatGPT. Nowe badania, opublikowane w czasopiśmie Science Advances, ujawniają, że do 2024 roku sztuczna inteligencja może uczestniczyć w aż 13,5% prac publikowanych w czasopismach biomedycznych. To pierwsza tak obszerna analiza dowodząca, że AI nie tylko wspiera naukowców, ale czasem przejmuje ich rolę!

Jak odkryto wpływ AI na publikacje naukowe?

Zespół badaczy z USA i Niemiec zbadał ponad 15 milionów streszczeń artykułów z bazy PubMed. Ich celem było wykrycie subtelnych zmian językowych związanych z użyciem dużych modeli językowych (LLM). Innowacyjna metoda zainspirowana badaniami nad nadmiarową śmiertelnością podczas pandemii COVID-19 polegała na analizie występowania określonych słów przed i po wprowadzeniu ChatGPT.

Naukowcy zaobserwowali znaczący wzrost użycia słów takich jak „prezentowanie”, „kluczowy” czy „zmagań”. Warto zauważyć, że przed 2024 rokiem dominowały rzeczowniki, natomiast w 2024 roku aż 66% analizowanych terminów stanowiły już czasowniki, a 14% przymiotniki.

Zmiany w języku naukowym

Autorzy badania zauważają, że wcześniejsze metody wykrywania textów AI opierały się głównie na porównaniach tekstów pisanych przez ludzi z tymi generowanymi przez maszyny. Nowa metodologia, badająca trendy językowe na dużą skalę, pozwoliła na ukazanie szerokiego wpływu AI w codziennej pracy naukowej.

Mimo że nie oznacza to, iż 13,5% artykułów zostało napisanych wyłącznie przez AI, daje to wyraźny obraz tego, jak powszechne stało się wykorzystywanie narzędzi takich jak ChatGPT w badaniach naukowych. Warto także zauważyć, że różnice te występują między różnymi dziedzinami nauki, co skłania do dalszych analiz i dyskusji.

Czy to zaskakuje?

Wykorzystanie LLM w pracy naukowców nie jest dla wielu zaskoczeniem. To globalny fenomen, który ma swoje odzwierciedlenie także w polskich uczelniach. Zauważalne jest, że wielu badaczy jest głęboko zaangażowanych w swoją pracę, spędzając godziny w laboratoriach czy bibliotekach. Dla niektórych z nich publikowanie to jedynie nieprzyjemna konieczność.

Przy pomocy AI badacze mogą zyskać cenny czas, który mogą poświęcić na to, w czym naprawdę są najlepsi – na prowadzenie badań naukowych. Ważne, aby każdy artykuł, nawet ten stworzony z użyciem modeli językowych, był solidnie przeanalizowany przez autora.

Wnioski na przyszłość

Nauka stoi obecnie przed wyzwaniem, jakim jest integracja AI w codzienne praktyki badawcze, utrzymując jednocześnie wysoką jakość merytoryczną publikacji. To temat, z którym środowisko naukowe będzie musiało się zmierzyć, aby zapewnić, że przyszłość badań niosła ze sobą innowacje, ale także etyczne podejście do wykorzystania nowych technologii.