Latem bieżącego roku w Polsce doszło do nieoczekiwanych ograniczeń w produkcji energii słonecznej. W lipcu fotowoltaika stanowiła 19,5% energii wprowadzonej do krajowego systemu elektroenergetycznego, co jednak nie przekroczyło rekordu z maja, kiedy to ze słońca uzyskano aż 21% energii. Wynik lipca jest jednak drugim najwyższym w historii, zarówno ilościowo, jak i procentowo.

Pozostawia to jednak pytanie: dlaczego pomimo intensywnego nasłonecznienia i wzrostu mocy fotowoltaicznych, produkcja energii nie wzrosła proporcjonalnie? Pierwsze podejrzenia padły na Polskie Sieci Elektroenergetyczne (PSE), które w ostatnim czasie często wprowadzały blokady produkcji z niestabilnych źródeł odnawialnych. PSE tłumaczy, że ograniczenia były konieczne ze względu na zbyt dużą podaż energii, szczególnie w słoneczne dni, co mogło zagrażać stabilności systemu.

Blokady PSE

W weekendy, kiedy zapotrzebowanie na energię elektryczną jest niższe, PSE wprowadzało nierynkowe redukcje generacji fotowoltaicznej. Przykładowo, 4 sierpnia zablokowano 855 MW w godzinach 12-13, 990 MW w godzinach 13-14 i 899 MW w godzinach 14-15, co stanowiło ponad 5% mocy fotowoltaiki w Polsce. Podobne blokady miały miejsce w soboty i niedziele 6 i 7 lipca, kiedy maksymalnie zablokowano aż 2,3 GW mocy.

Przedstawiciel PSE, Maciej Wapiński, wskazuje jednak, że w skali miesiąca blokady te dotyczyły mniej niż 3% wyprodukowanej energii przez fotowoltaikę. Podkreśla także, że ograniczenia wynikały głównie z braku odbiorców, a nie z problemów z przesyłem energii.

Nowe zasady rozliczeń

Dodatkowe problemy wprowadziła zmiana systemu rozliczeń, którą PSE wprowadziło z godzinnym na 15-minutowy system. Grzegorz Wiśniewski, prezes Instytutu Energetyki Odnawialnej, wskazuje, że zmiana ta miała wpływ na działania energetyki słonecznej, prowadząc do rekordowo niskich cen energii, ale także do większej liczby ograniczeń w produkcji.

Pogoda i inne czynniki

Eksperci wskazują, że pogoda również miała wpływ na spadek efektywności fotowoltaiki. Grzegorz Wiśniewski zwraca uwagę, że wysokie temperatury obniżają sprawność paneli PV. Jednakże, dane dotyczące nasłonecznienia nie wskazują na znaczące różnice w porównaniu do poprzednich lat.

Bartłomiej Derski, dziennikarz portalu energetycznego Wysokie Napięcie, dodaje, że lokalne problemy z napięciem w sieciach dystrybucyjnych mogą prowadzić do samoczynnego odłączania się inwerterów domowych instalacji fotowoltaicznych, co również wpływa na ogólną produkcję energii.

Wnioski i przyszłość

Ograniczenia wprowadzone przez PSE, zmiana systemu rozliczeń oraz warunki pogodowe istotnie wpłynęły na produkcję energii słonecznej w Polsce. Pomimo tego, że zmniejszenie efektywności jest do pewnego stopnia nieuniknione, możliwe jest wprowadzenie usprawnień w systemie zarządzania i przesyłu energii, aby maksymalizować wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.

Czy nadchodzące miesiące przyniosą poprawę sytuacji? Czy zmiany w polityce i systemie rozliczeń pozwolą na bardziej efektywne wykorzystanie słonecznej energii? Pozostaje nam obserwować rozwój wydarzeń i trzymać kciuki za lepszą przyszłość energetyki odnawialnej w Polsce.

(Zdjęcie: Promienie słońca nad polskimi panelami słonecznymi. Źródło: Unsplash)

*Autor: Jacek Frączyk, dziennikarz Business Insider Polska*