Samotność to jedna z najpoważniejszych epidemii współczesnych czasów, mimo że często nie ujawnia objawów fizycznych. Cierpi na tym nie tylko psychika, ale cały organizm. – Z przeprowadzonych badań wynika, że samotność jest równie niebezpieczna dla zdrowia jak palenie 15 papierosów dziennie – stwierdza Dirk Scheele, profesor neurobiologii społecznej na Uniwersytecie Ruhry.

1. Samotność a izolacja społeczna – nie myl tych pojęć!

Profesor Scheele odnosi się do badań, które obejmowały ponad 300 tysięcy uczestników i wskazują na alarmujące wnioski: osoby z niskim poziomem integracji społecznej, mające tendencję do odczuwania samotności, are w grupie najwyższego ryzyka śmiertelności.

Izolacja społeczna polega na braku kontaktów interpersonalnych, podczas gdy samotność to subiektywne uczucie odosobnienia, niezależnie od liczby posiadanych znajomych. Jak pokazują badania, izolacja stała się szczególnym problemem wśród seniorów, ale młodzi Polacy także zmagają się z tym problemem. Raport przeprowadzony przez Mindgenic AI wykazał, że poczucie osamotnienia dotyczy nawet 5 milionów młodych ludzi w Polsce, zwłaszcza w dużych miastach. Większość z nich często czuje się samotna w swoich domach.

2. Samotność a zdrowie

Badania wykazują, że długotrwałe przebywanie w samotności może negatywnie wpływać na zdolność do wykonywania codziennych czynności. Samotni seniorzy mogą postrzegać nawet proste zadania, takie jak wchodzenie po schodach, jako trudne. Osoby doświadczające samotności są mniej aktywne i gorzej śpią, co z kolei zwiększa ryzyko wielu poważnych schorzeń: uderzenia mózgu o 32%, chorób serca o 29%, zaburzeń zdrowia psychicznego o 26% oraz przedwczesnej śmierci również o 26%.

3. Ból emocjonalny a samotność

Długotrwałe doświadczanie samotności może wpłynąć na naszą percepcję świata. Osoby doświadczające chronicznej izolacji mogą czuć się bezbronne, nieufne wobec innych, a nawet mogą odczuwać ból emocjonalny, który pobudza mechanizmy stresowe w organizmie, jak w przypadku bólu fizycznego. To zjawisko może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego oraz obniżonej odporności, zwiększając ryzyko chorób przewlekłych.

Izolacja społeczna i samotność mogą również mieć katastrofalny wpływ na zdrowie mózgu, skutkując gorszymi funkcjami poznawczymi oraz wyższym ryzykiem wystąpienia demencji, w tym choroby Alzheimera, mającej 50% szansę pojawienia się u osób przeżywających długotrwałą samotność.

Warto zauważyć, że w przeciwieństwie do depresji czy innych zaburzeń zdrowia psychicznego, samotność i izolacja rzadko są diagnozowane, ale ich skutki zdrowotne są alarmujące i mogą prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych. Dlatego niezwykle istotne jest, abyśmy jako społeczeństwo podjęli działania mające na celu redukcję samotności i wspieranie integracji osób w każdym wieku.