Nauka

Trzmiele budzą się zimą. Bez nich nie przeżyjemy!

2025-01-21

Autor: Andrzej

Zwykle trzmiele hibernują od późnej jesieni do wiosny, ale w tym roku łagodna zima spowodowała ich przedwczesne przebudzenie. Paul Hetherington z organizacji Buglife zauważył, że aktywne robotnice sugerują, że nie tylko królowe obudziły się z hibernacji, ale także rozpoczęły zakładanie nowych gniazd. Niestety, brak kwitnących roślin oraz możliwość powrotu niskich temperatur stwarzają ryzyko dla przetrwania tych kolonii.

Trzmiele odgrywają kluczową rolę w ekosystemie. Podobnie jak pszczoły, są fundamentalnymi zapylaczami roślin. Szacuje się, że około 77% gatunków roślin stanowiących podstawę produkcji spożywczej pochodzenia roślinnego jest zapylanych przez te owady. Uprawy takie jak fasola, bób, jabłka, maliny, truskawki, papryka, pomidory i ogórki są zagrożone bez ich zaangażowania.

Raporty wskazują, że w Europie 84% z 264 gatunków roślin uprawnych wymaga zapylania przez owady, a 90% z nich zapylane jest głównie przez pszczoły i trzmiele. Wyginięcie tych owadów mogłoby mieć katastrofalne skutki dla ludzkości, prowadząc do spadku plonów i wzrostu cen żywności.

Mimo licznych zagrożeń, trzmiele mają niezwykłe zdolności adaptacyjne. Badania dr Sabriny Rondeau z Uniwersytetu Guelph w Kanadzie pokazały, że królowe trzmiela wschodniego (Bombus impatiens) mogą przetrwać całkowite zanurzenie w wodzie przez okres do siedmiu dni. W eksperymencie 81% zanurzonych królowych przeżyło pełny tydzień, co może pomóc trzmielom przetrwać powodzie związane ze zmianami klimatycznymi.

Niestety, mimo tych wyjątkowych zdolności, populacje trzmieli na całym świecie maleją. Główne przyczyny to:

1. Zmiany klimatyczne:

Nieregularne warunki pogodowe wpływają na cykl życia trzmieli, prowadząc do przedwczesnej aktywności lub trudności w znalezieniu pożywienia.

2. Utrata siedlisk:

Intensyfikacja rolnictwa i urbanizacja prowadzą do zaniku naturalnych siedlisk trzmieli.

3. Pestycydy:

Stosowanie środków ochrony roślin, w szczególności neonikotynoidów, negatywnie wpływa na zdrowie i liczebność trzmieli.

Jak możemy pomóc trzmielom? Ochrona trzmieli wymaga skoordynowanych działań, takich jak:

1. Tworzenie przyjaznych siedlisk:

Sadzenie rodzimych roślin kwitnących w ogrodach, parkach i na balkonach dostarcza trzmielom niezbędnego pożywienia.

2. Ograniczenie stosowania pestycydów:

Wybór naturalnych metod ochrony roślin minimalizuje negatywny wpływ na owady zapylające.

3. Edukacja i świadomość:

Zwiększenie wiedzy społeczeństwa na temat roli trzmieli w ekosystemie sprzyja ich ochronie.

W obliczu globalnych zmian klimatycznych i degradacji środowiska, nasze działania mają kluczowe znaczenie dla przetrwania tych niezwykłych owadów. Tylko poprzez świadome decyzje możemy zapewnić, że trzmiele będą mogły nadal odgrywać swoją chwilę w ekosystemie oraz wspierać naszą produkcję żywności. Nie czekaj! Zrób coś już dziś!