Ursula von der Leyen, przewodnicząca Komisji Europejskiej, wyraziła zdecydowane poparcie dla Polski i pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej w obliczu rosnących wyzwań związanych z migracją i bezpieczeństwem granic. W konkluzjach Rady Europejskiej podkreślono, że żaden kraj, w tym Rosja i Białoruś, nie ma prawa nadużywać wartości europejskich czy podważać demokracji. "Wyjątkowe wyzwania wymagają odpowiednich środków" — zaznaczyła von der Leyen.

Podczas spotkania liderów państw członkowskich UE, premier Donald Tusk przedstawił strategię migracyjną Polski, której kluczowym punktem jest czasowe zawieszenie prawa do azylu w kontekście trudnej sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. "Dyskusje na temat możliwości zawieszenia prawa do azylu w unijnych krajach to temat déjà vu — już wcześniej rozmawialiśmy o tym z krajami bałtyckimi i Finlandią" — dodała von der Leyen.

Rada Europejska podkreśliła również swoje zobowiązanie do skutecznej ochrony zewnętrznych granic Unii oraz przeciwdziałania instrumentalizacji migrantów w celach politycznych. W konkluzjach nie odniesiono się bezpośrednio do planowanego paktu migracyjnego, aczkolwiek zauważono znaczenie implementacji istniejącego prawa unijnego.

Nowe wyzwania migracyjne przyspieszyły prace nad nowym projektem, który ma wprowadzić innowacyjne rozwiązania w walce z nielegalną migracją. Wśród trzech zaproponowanych pomysłów znalazły się m.in. analiza definicji "bezpiecznych krajów trzecich", co oznacza, że państwa, do których można odesłać osoby ubiegające się o azyl, będą dokładnie badane.

Ciekawym rozwiązaniem, które planuje KE, są "ośrodki powrotowe" poza granicami UE, w których mogłyby przebywać osoby, które nie mają prawa do pozostania w Unii. To analogiczne podejście do placówek utworzonych w Albanii przez Włochy w celu czasowego zatrzymywania migrantów uratowanych na Morzu Śródziemnym. Jednak kwestie takie jak czas pobytu w tych ośrodkach oraz sytuacja, gdy powrót do kraju pochodzenia jest niemożliwy, pozostają niepewne.

Również, z uwagi na groźby geopolityczne ze strony Rosji, wiele państw członkowskich UE wyraziło potrzebę bardziej zjednoczonego podejścia do polityki migracyjnej. Przemiany, które mogą nastąpić w najbliższych miesiącach, mogą wpłynąć na kształt polityki azylowej w całej Europie, co sprawia, że nadchodzące decyzje Białej Księgi w tej kwestii będą miały kluczowe znaczenie dla przyszłości migracji w regionie.