Najnowsze odkrycie astronomiczne w gwiazdozbiorze Łabędzia zdumiewa naukowców – niezwykły system gwiezdny został zauważony dzięki pracy astronomów amatorów w ramach projektu Planet Hunters. Składa się z dwóch bliskich sobie gwiazd, które orbity wokół siebie z prędkością 1,8 dnia, oraz z trzeciej gwiazdy, która okrąża te dwie w jedynie 25 dni. To ustawienie ustanowiło nowy rekord najkrótszego zewnętrznego okresu orbitalnego w układach potrójnych. Dotychczasowy rekord wynosił 33 dni i został ustanowiony w 1956 roku.

Jak odkrycie to miało miejsce? Współczesne technologie, w tym satelita TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite), który zbiera dane o jasności gwiazd, odegrały kluczową rolę. Dzięki sztucznej inteligencji naukowcy przetwarzają ogromne zbiory danych, aby wychwycić udziały gwiazd, które przechodzą przed sobą, co skutkuje charakterystycznym przyciemnieniem.

Rola amatorów w badaniach była jednak nieoceniona. Grupa badawcza, składająca się z entuzjastów astronomii, potrafiła wyłonić najbardziej fascynujące przypadki, co prowadziło do odkrycia tej ciekawej konfiguracji.

Interesujący jest również sposób, w jaki system został odkryty – niecodzienne "stroboskopowe" migotanie światła ujawniało zwarte usytuowanie trzech gwiazd, które regularnie zasłaniały się nawzajem.

Zaskakujący jest również fakt, że mimo bliskiego sąsiedztwa gwiazdy te orbitują w stabilny sposób. Wszystkie trzy ciała niebieskie krążą niemal w tej samej płaszczyźnie, co zapobiega zakłóceniom ich ruchów, a ich orbity są porównywalne z polem orbitalnym planety Merkury.

Profesor Saul Rappaport z MIT zauważa, że system prawdopodobnie istnieje w tej samej formie od milionów lat i chociaż w jego pobliżu nie odnotowano jeszcze planet, nie można wykluczyć, że w dalszej odległości znajduje się nieznana planeta, która krąży wokół tego systemu.

Fascynujące jest również to, jak NASA planuje uruchomić nowy teleskop Nancy Grace Roman, który ma znacznie wyższą rozdzielczość niż TESS. To nowoczesne narzędzie umożliwi astronomom dokładniejsze badanie gwiazd w centrum naszej galaktyki, co może prowadzić do kolejnych zaskakujących odkryć.

Teleskop Roman ma na celu poszukiwanie systemów wielokrotnych, w tym układów z jeszcze większą liczbą gwiazd. Teraz astronomowie zaczynają zadawać pytanie: "Dlaczego nie moglibyśmy odkryć układów z sześcioma lub więcej gwiazdami?" Odkrycie to rzuca nowe światło na złożoność i różnorodność układów gwiezdnych w naszym wszechświecie.