Film „Kontakt” z 1997 roku, będący adaptacją powieści Carla Sagana, wprowadza nas w niezwykły świat, w którym główna bohaterka Ellie Arroway, grana przez Jodie Foster, podróżuje tunelem czasoprzestrzennym do gwiazdy Wega. Ku zaskoczeniu, nie ujawnia to widoku wyraźnie zdefiniowanych planet. Najnowsze badania naukowców z Uniwersytetu w Arizonie używających teleskopów Hubble'a i Webba dostarczają dowodów, że film miał rację - dysk wokół Wegi jest nadzwyczaj gładki.

Zespół badawczy odkrył, że gładkość tego dysku jest wyjątkowa w porównaniu do innych znanych dysków protoplanetarnych. Andras Gáspár, członek zespołu, zauważa, że brak widocznych dużych planet zdumiewa astronomów, co zmusza ich do przemyślenia teorii dotyczących powstawania układów planetarnych. Kate Su, główna autorka artykułu dotyczącego wyników badań, podkreśla, że wyniki te mają istotne znaczenie dla naszej zrozumienia różnorodności egzoplanet i ich systemów.

Teleskop Webb ukazuje podczerwone światło dysku składającego się z cząstek wielkości piasku, które krążą wokół intensywnie świecącej gwiazdy, 40 razy jaśniejszej od naszego Słońca. Teleskop Hubble z kolei uchwycił zewnętrzne halo tego dysku, z drobnymi cząstkami, które przypominają dym. To ważne odkrycie podkreśla, jak różnorodne mogą być struktury dysków planetarnych oraz jak te różnice mogą wpływać na powstawanie planet.

Dysk wokół Wegi ma przerwę w swoim układzie w odległości około 60 jednostek astronomicznych od gwiazdy, co jest dwa razy większą odległością niż Neptun od Słońca. Wyniki sugerują, że w tym obszarze nie ma planet o masie co najmniej Neptuna, co odróżnia go od naszego Układu Słonecznego.

Dzięki tym badaniom astronomowie poszerzają swoją wiedzę na temat procesów powstawania planet, pomimo że nie mogą bezpośrednio zaobserwować ukrytych planet. Analiza rozmieszczenia pyłu w dysku pokazuje, że mniejsze cząstki są wypychane szybciej niż większe, co ma swoje implikacje dla dynamiki dysków protoplanetarnych.

Wega, która odgrywa istotną rolę w naszch poszukiwaniach życia poza Ziemią, wciąż pozostaje zagadką. W przeciwieństwie do układów takich jak Fomalhaut, które mają pierścienie materiały i potencjalne planety, Wega wydaje się być podzielona na znacznie gładkie partie. To odkrycie stawia wiele pytań o to, jakie czynniki wpływają na możliwości formowania się planet wokół gwiazd.

Wyniki badań zespołu z Arizony zostaną opublikowane w „The Astrophysical Journal”, co ma olbrzymie znaczenie dla dalszych badań nad egzosystemami i poszukiwaniem życia w kosmosie.

Czy możemy być świadkami formowania się planet w inny sposób niż dotychczas myśleliśmy? Co dla przyszłości eksploracji Kosmosu oznacza ta nowa wiedza? To niezwykle ekscytujące pytania, na które czekamy na odpowiedzi!