Ostatnie lata przyniosły niepokojące informacje o wzroście przypadków zakażeń wirusem HIV i AIDS w Krakowie oraz Małopolsce. Według danych, w 2021 roku odnotowano 329 nowych przypadków HIV w Małopolsce, z czego aż 285 dotyczyło mieszkańców Krakowa. W 2022 roku liczby te wzrosły do 367 w całym regionie i 306 w Krakowie.

Mimo pewnego spadku w kolejnych latach, liczby z 2023 roku (288 przypadków w Małopolsce, w tym 238 w Krakowie) oraz z 2024 roku (301 i 193 odpowiednio) pozostają na poziomie wyższym niż na początku dekady. Dla porównania, w 2019 roku zarejestrowano jedynie 118 przypadków.

Podczas posiedzenia komisji zdrowia i uzdrowiska, ekspert z małopolskiego sanepidu prowadził dyskusję na temat przyczyn tego wzrostu. Zauważony został związek z migracją uchodźców z Ukrainy, gdzie wskaźnik zakażeń jest pięciokrotnie wyższy niż w Polsce.

Od początku epidemii w 1985 roku do końca 2023 roku w Polsce zarejestrowano niemal 30 tysięcy przypadków zakażeń HIV, 2,2 tysiąca przypadków AIDS oraz blisko 1,5 tysiąca zgonów z nimi związanych. W 2023 roku zarejestrowano nieco ponad 1,6 tysiąca nowych zakażeń HIV, co daje wskaźnik 0,49 na 100 tysięcy mieszkańców. Niestety, na Ukrainie sytuacja jest dramatyczna - w latach 2020-2025 odnotowano ponad 15,5 tysiąca nowych przypadków HIV, co przekłada się na wskaźnik 37,5 na 100 tysięcy mieszkańców.

Andrzej Hawranek, dyrektor Małopolskiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej, podkreślił konieczność intensyfikacji działań edukacyjnych i profilaktycznych, aby zahamować niepokojący trend wzrostu zakażeń. Właściwe promowanie bezpiecznych zachowań i regularne testowanie na obecność wirusa to kluczowe elementy w walce z HIV.

Eksperci wskazują, że istotne jest także wprowadzenie programów edukacyjnych w szkołach, które uświadamiają młodzież na temat ryzyk związanych z HIV i innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową. Takie działania przyniosły pozytywne efekty w innych miastach Polski.

Podczas obrad radni mówili także o potrzebie zwiększenia kampanii informacyjnych oraz promujących bezpieczne zachowania seksualne, co jest kluczowe w zwalczaniu stygmatyzacji osób zakażonych.

W Krakowie dostępne są również anonimowe testy na HIV, które można wykonać w Punkcie Konsultacyjno-Diagnostycznym przy pl. Szczepańskim 3. Testy są bezpłatne i nie wymagają skierowania, co powinno być zachętą do ich wykonywania. Wczesne wykrycie zakażenia jest kluczowe dla podjęcia skutecznego leczenia i zmniejszenia ryzyka dalszej transmisji wirusa.

W obliczu rosnącej liczby zakażeń, społeczność krakowska musi działać wspólnie, aby edukować, ułatwiać dostęp do badań i przełamywać tabu związane z tematem HIV oraz AIDS.