Lasy Ameryki Południowej, często nazywane „płucami Ziemi”, pełnią kluczową rolę w globalnym ekosystemie. Choć oceany są odpowiedzialne za większość produkcji tlenu, to niezrównane bogactwo amazońskich lasów odpowiada za około 34% całkowitego uwalniania tego cennego gazu. Niestety, ich przyszłość jest pod znakiem zapytania w obliczu szybkich zmian klimatycznych, które mogą zmienić te ekosystemy nie do poznania jeszcze przed końcem XXI wieku.

Według prognoz, jeśli obecne trendy się utrzymają, w 2100 roku lasy Ameryki Południowej mogą stać się niepoznawalne. Badania przeprowadzone przez naukowców z James Cook University oraz Uniwersytetu w Adelajdzie pokazują, że regiony tropikalne, które są domem dla ogromnej bioróżnorodności, odczuwają intensywne skutki zmian klimatycznych. Przewiduje się znaczny wzrost temperatury, nawet o 4°C, oraz spadek opadów o 20% do 2100 roku. Taka sytuacja stawia organizmy leśne w obliczu dramatycznych warunków, do jakich nie były przygotowane.

Badania ukazują, że obecny ekosystem lasów tropikalnych nie jest w stanie nadążyć za tak szybkim tempem zmian. Organizmy ruchome, w tym wiele gatunków zwierząt, mogą uciekać w kierunku wyższych partii górskich, gdzie warunki mogą być bardziej sprzyjające. Niestety, rośliny nie mają tego luksusu; zamiast tego będą musiały adaptować się do coraz bardziej ekstremalnych warunków. Już teraz widoczny jest wzrost liczby gatunków, które zrzucają liście, a ich grubość i powierzchnia znacznie się zmniejszają.

Kolejne wyzwania będą polegały na tym, że niektóre gatunki drzew mogą nie mieć wystarczająco szybkiej zdolności adaptacji. W tropikalnych lasach cechy drzew nie zmieniają się wystarczająco szybko, aby nadążyć za zmieniającymi się warunkami klimatycznymi. Zmiany, które zaszły w lasach górskich, są mniej zauważalne, co sprawia, że te tereny mogą być bardziej stabilne w obliczu zmian.

Naukowcy obawiają się, że utrata bioróżnorodności może prowadzić do dalszych konsekwencji, w tym destabilizacji ekosystemów i utraty naturalnych zasobów, takich jak drewno czy rośliny lecznicze. W miarę jak nizinne obszary lasów stają się coraz bardziej jałowe, różnorodność górskich ekosystemów raczej nie zrekompensuje tej straty. W obliczu nadchodzących zmian kluczowe będzie wprowadzenie skutecznych strategii ochrony oraz odbudowy lasów, aby uchronić te niezastąpione źródła życia na naszej planecie.