Niecodzienne odkrycie miało miejsce w świnoujskim Forcie Gerharda, gdzie po wielu latach zapomnienia natrafiono na niezwykle cenny eksponat – karabin Volkssturmgewehr 1-2 (VG 1-2), unikatowy model pochodzący z końcowego okresu II wojny światowej. Przez długi czas uznawano go za bezwartościowy, jednak po przeprowadzeniu dokładnej analizy okazało się, że jest to prawdopodobnie jedyny egzemplarz tego typu w Polsce, co czyni to znalezisko wyjątkowym w skali kraju.

Fort Gerharda, mieszczący się na urokliwej wyspie Wolin, to pradawne pruskie fortyfikacje, które obecnie pełnią rolę obiektu turystycznego. W jego zbiorach można znaleźć mnóstwo interesujących militarnych artefaktów, ale karabin VG 1-2 przez długi czas nie był doceniany. Jak zaznaczył Piotr Piwowarczyk, przedstawiciel fortu: "Karabin wygląda mało profesjonalnie i było to powodem naszej czujności."

Cała historia odkrycia jest równie fascynująca, jak sam eksponat. Karabin trafił do magazynu fortu wśród innych wojennych reliktów, przekazanych przez prywatnego kolekcjonera z Golczewa. Oprócz VG 1-2 znalazły się tam także stare strzelby oraz fragmenty Mauserów.

Początkowo, w wyniku pobieżnej oceny, karabin został uznany za wiatrówkę lub samopał, co mogło wynikać z amatorsko wykonanych drewnianych części, które dodatkowo osłabiły jego postrzeganą wartość. "Drewniane elementy, kolba i łoże, wyglądają na dorobione przez domorosłego stolarza", wyjaśnił Piwowarczyk.

Po latach ukrywania w magazynie, karabin został wpisany do ewidencji, zakonserwowany, ale nie eksponowany ze względu na estetyczne niedociągnięcia. Dopiero dzięki czujności jednego z pracowników oraz analizie źródeł internetowych dostrzeżono prawdziwy skarb w zgromadzonych zbiorach.

"Mamy kolejnego VG. W naszych zbiorach jest już Volksgewehr 1-5, również cenny i rzadki eksponat – dodał Piwowarczyk.

Volkssturmgewehr 1-2 to broń stworzona na potrzeby Volkssturmu, ludowej formacji, która miała bronić Niemiec przed aliantami w ostatnich dniach III Rzeszy. Charakteryzuje się prostą konstrukcją, łatwą produkcją, co czyniło ją idealną dla jednostek o niskim wyszkoleniu. Produkowana w zakładach Spreewerk, zasilana nabojami kal. 7,92 x 57 mm, wyróżnia się tym, że zachowane elementy metalowe odnalezionego egzemplarza są oryginalne, a na blachach widać stemple wskazujące na pochodzenie z berlińskiej wytwórni.

To nie pierwszy raz, gdy Fort Gerharda odkrywa wyjątkowe militaria. Wcześniejsze znalezisko – armata wydobyta z kanału portowego, okazała się jedynym w Europie działem przeciwpancernym PAW 600.

Karabin Volkssturmgewehr 1-2 po przeprowadzeniu niezbędnej renowacji zostanie zaprezentowany publicznie. Piotr Piwowarczyk zapewnił, że amatorsko dorobione elementy drewniane zostaną wymienione na nowe, wykonane w specjalistycznym warsztacie, aby turyści mogli zobaczyć tę unikalną broń w pełnej okazałości. To odkrycie z pewnością przyciągnie wielu pasjonatów historii i militariów, stając się kolejną atrakcją turystyczną Świnoujścia!